Mięsień szkieletowy w starości – od zmian neurogennych po toksyczny wpływ leków

*Biruta Kierdaszuk, Anna M. Kamińska

Streszczenie
Proces starzenia dotyczy wszystkich tkanek i narządów w organizmie człowieka, w tym również mięśni szkieletowych. Systematyczne zmniejszanie się zarówno siły, jak i masy mięśni negatywnie wpływa na sprawność ruchową osób w starszym wieku. Przyczyniają się do tego również choroby ogólnoustrojowe, niedobory witamin i składników mineralnych. Ponadto komórki mięśni szkieletowych nie posiadają zdolności do regeneracji. Jedynie obecne w mięśniu, komórki satelitarne, mogą dać początek nowym komórkom mięśni szkieletowych, ale w starzejącym się mięśniu dochodzi do stopniowego zmniejszania się ich liczby. Następuje też powolny ubytek motoneuronów, co w obrazie morfologicznym mięśnia szkieletowego daje obraz przewlekłego odnerwienia. Do nielicznych chorób mięśni częściej występujących w starszym wieku należy zaliczyć wtrętowe zapalenie mięśni. Ponadto osoby starsze są bardziej narażone na toksyczny wpływ leków, między innymi statyn, powszechnie stosowanych w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych i udarów. Wywoływane przez statyny uszkodzenie mięśni powoduje szerokie spektrum objawów, od bólów i osłabienia mięśni, poprzez bezobjawowy wzrost aktywności kinazy kreatynowej, aż do klinicznie istotnej rabdomiolizy. Jednak w świetle obecnej wiedzy korzyści z przyjmowania statyn przeważają nad potencjalnym ryzykiem. Ponieważ starzenie się jest nieodłącznie związane z postępującą niepełnosprawnością, wiele uwagi poświęca się przeciwdziałaniu tym zmianom. Wśród metod prewencji postępującego wraz z wiekiem osłabienia mięśni obok terapii farmakologicznej warto zwrócić uwagę na motywowanie starszych osób do regularnego treningu fizycznego. Systematyczne wykonywanie ćwiczeń o umiarkowanym nasileniu może znacząco poprawić komfort życia.

Summary
Aging refers to all tissues and organs as well as to the skeletal muscles. The strength and mass of skeletal muscles progressively decrease through years and have negative influence on efficiency of people in an old age. Additionally, systemic diseases and both vitamins and mineral elements deficiencies aggravate muscle weakness. Moreover skeletal muscle cells are unable to regenerate. Solely satellite cells present in the skeletal muscle may divide and in proper conditions become mature muscle cells. However, the number of satellite cells constantly decreases with age. During the human life also the number of motoneurons decreases which results in chronic denervation. There are only a few muscle diseases characteristic for people in an old age, and one of them is inclusion body myositis. Additionally, people in an old age are much more susceptible to the negative influence of medications. One of the most widely used and prescribed drugs as the prevention of cardiovascular diseases and stroke are statins. It is very controversial how they react and damage muscle cells, however, they may cause muscle pain, weakness, elevated creatine kinase activity as well as life threatened rhabdomyolsis. Nevertheless, according to the literature statins have more beneficial factors than side effects. Recent years provide new studies on the prevention of progressive disability inseparably connected with aging. One of the potential remedies is encouraging old people to regular physical activity, which may significantly improve the quality of life in elderly.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.