Problemy hematologiczne u ciężarnych w praktyce lekarza rodzinnego

*Tomasz Sikorski, Ewa Marcinowska-Suchowierska

Streszczenie
W prawidłowej ciąży występują zmiany w krwi obwodowej oraz w układzie krzepnięcia i fibrynolizy. Najważniejsze z nich to fizjologiczna niedokrwistość z rozcieńczenia, łagodna leukocytoza neutrofilowa, łagodna małopłytkowość, pobudzenie krzepnięcia i zahamowanie fibrynolizy. Ich znajomość jest niezbędna dla lekarza rodzinnego, aby mógł właściwie rozpoznawać niedokrwistości i małopłytkowości, najczęstsze zaburzenia hematologiczne u ciężarnych. Jako kryterium niedokrwistości w ciąży przyjmuje się najczęściej stężenie hemoglobiny <11,0 g/dL w 1. i 3. trymestrze i <10,5 g/dL w 2. trymestrze oraz <10,0 g/dL po porodzie. Przyczyną niedokrwistości u ciężarnych jest przede wszystkim niedobór żelaza, utrata krwi w połogu, a rzadko niedobór kwasu foliowego. Najlepszym sposobem suplementacji żelaza w ciąży jest droga doustna, zwłaszcza, że wzrasta absorpcja żelaza w przewodzie pokarmowym, ale problemem może być zła tolerancja preparatów doustnych. Jednakże droga parenteralna daje szybszą odpowiedź niż doustna. Dostępność coraz bezpieczniejszych kompleksów żelaza z sacharozą i karboksymaltozą zliberalizowała wskazania do dożylnego podawania żelaza w ciąży, które praktycznie jest stosowane już w umiarkowanej niedokrwistości z niedoboru żelaza z hemoglobiną <10 g/dL w 2. i 3. trymestrze ciąży i po porodzie. Najczęstszą przyczyną małopłytkowości w ciąży jest łagodna incydentalna małopłytkowość, dalej małopłytkowość towarzysząca powikłaniom ciąży przebiegającym z nadciśnieniem tętniczym i małopłytkowość immunologiczna, które odpowiadają odpowiednio za 74, 21 i 4% przypadków. Kryterium ilościowym rozpoznania małopłytkowości immunologicznej jest liczba płytek krwi <100 x 10⁹/L. Oprócz niedokrwistości i małopłytkowości zwrócono również uwagę na zakrzepową plamicę małopłytkową, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, wrodzone skazy osoczowe oraz nowotwór mieloproliferacyjny.

Summary
In normal pregnancy there are changes in a peripheral blood and coagulation and fibrinolysis systems. Of these, the most important are physiological dilutional anaemia, benign neutrophilic leucocytosis, benign thrombocytopenia, coagulation activation and fibrinolysis inhibition. A general practitioner must be familiar with these changes to diagnose correctly anaemia and thrombocytopenia, the two most common haematological abnormalities in pregnancy. As a criterion for anaemia in pregnancy, haemoglobin of <11.0 g/dL in the first and third trimester, and <10.5 g/dL in the second trimester, and <10.0 g/dL after parturition are commonly used. Anaemia in pregnant women is mainly due to iron deficiency, an acute blood loss in the puerperium, and infrequently folate deficiency. Given increased alimentary iron absorption, oral iron supplementation is the most convenient, but its poor tolerance may be a problem. However, parenteral iron brings about a faster response. An availability of more and more safe iron complexes with sucrose and carboxymaltose allowed to use easier intravenous iron in pregnancy, practically even in moderate iron deficiency anaemia with haemoglobin of <10 g/dL in the second and third trimester and the puerperium. Of thrombocytopenias in pregnancy, the most common is benign incidental thrombocytopenia, then thrombocytopenia associated with hypertensive complications of pregnancy and immunologic thrombocytopenia, which account for 74, 21 and 4% of cases, respectively. Platelet count of <100 x 10⁹/L is a quantitative criterion for diagnosing immunologic thrombocytopenia. Besides anaemia and thrombocytopenia, we also consider thrombotic thrombocytopenic purpura, disseminated intravascular coagulation, congenital disorders of plasma coagulation, and myeloproliferative neoplasm.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.