Wpływ niedoboru witaminy D w czasie ciąży i laktacji na matkę i dziecko

© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 5/2010, s. 350-355

*Ewa Marcinowska-Suchowierska, Magdalena Walicka

Streszczenie
Witamina D jest niezbędna do utrzymania prawidłowej gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie (działanie klasyczne) oraz do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania wielu tkanek, narządów, komórek niezwiązanych z gospodarką mineralną (działanie nieklasyczne). Kobiety z ciężkimi niedoborami witaminy D w czasie ciąży są obciążone większym ryzykiem wystąpienia stanu przedrzucawkowego, a ich dzieci zaraz po urodzeniu wystąpieniem drgawek z hipokalcemią w przebiegu głębokiego niedoboru wit. D. Następstwem niedoboru wit. D w ciąży jest urodzenie dziecka z niedoborem wit. D skutkujące w późniejszym okresie życia rozwojem krzywicy, defektami szkliwa, zmniejszeniem masy kostnej, zwiększonym ryzykiem złamania, a także rozwojem chorób: autoimmunologicznych, układu sercowo-naczyniowego, metabolicznych, nowotworowych (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9).
Przyczyny niedoboru wit. D u zdrowych kobiet w ciąży to: zmniejszenie syntezy skórnej, a także niedostateczna podaż tej witaminy z dietą i w suplementach żywieniowych. Niedobór witaminy D (poziom 25(0H)D poniżej 20 ng/ml) jest powszechny. Występuje u kilkudziesięciu procent zdrowych kobiet w wielu regionach świata, niezależnie od rasy. Ustalona przez Food and Nutrition Board w 1997 r. dawka dziennego spożycia witaminy D (RDA) 400 j.m./d dla osób dorosłych w świetle obecnej wiedzy jest niewystarczająca także dla kobiet ciężarnych. Obecnie uważa się, że kobiety w ciąży wymagają suplementacji wit. D od II trymestru ciąży. Minimum 800-1000 j.m./dobę (tak jak zdrowi dorośli) w przypadku niedostatecznej ekspozycji na światło słoneczne (w Polsce od października do maja). Dawkę tę należy podawać przez cały czas trwania ciąży wszystkim kobietom unikającym naświetlań skórnych. W okresie od kwietnia do września przy zachowaniu ekspozycji skóry 18% powierzchni ciała przez 15 min/d dodatkowa suplementacja preparatami wit. D wynosić powinna 400 j.m./d.

Summary
Vitamin D is necessary for maintaining appropriate calcium and phosphate homeostasis in the body (classical function) and for ensuring appropriate functioning of many tissues, organs, cells not related to mineral economy (nonclassical function). Women with serious Vitamin D deficiency during pregnancy have increased risk for preeclampsia, and their children – right after birth – for seisures with hypocalcemia. The effect of Vitamin D deficiency during pregnancy is birth of a baby with Vitamin D deficiency which can result in the development of rikets, defects of tooth bone, decreased bone mass, increased risk for fractures, increased development of various diseases: autoimmunological, cardio-vascular, metabolic, cancer.
The causes for Vitamin D deficiency in healthy women during pregnancy are: decreased level of cutaneus synthesis as well as inadequate intake of Vitamin D in food and in supplements. Vitamin D deficiency (level 25(OH) D below 20 ng/ml) is common. It occurs in several dozen percent of healthy women in many regions of the world, independent of race. The daily dosage of Vitamin D consumption as set by Food and Nutrition Board in 1997 (400 IU/day) is insufficient. Nowadays, it is known that pregnant women require Vitamin D supplementation from the second trimester of pregnancy. It recommended that adults require a minimum of 800-1000 IU/day when the exposition to the sun is inadequate (in Poland from October to April). This dosage should be given to all women who avoid being exposed to sunlight. From April to September, taking into consideration sun exposure to 18% of the skin for 15 minutes per day, additional supplementation of Vitamin D should be 400 IU/day.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.