Udar w wieku podeszłym – odmienności

*Maciej Świat

Streszczenie
Systematyczne starzenie się społeczeństwa powoduje zwiększenie częstości występowania udaru mózgu. W przeciągu następnych 20 lat przewiduje się zwiększenie zachorowalności na udar mózgu o blisko 40%. Poza starzeniem się społeczeństwa, istotny wpływ na zwiększenie zachorowalności ma coraz większe rozpowszechnienie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy i otyłości. Zwiększenie zapadalności na udar mózgu z wiekiem spowodowane jest także częstszym występowaniem zaburzeń w układzie sercowo-naczyniowym.
Wraz z wiekiem zmniejsza się odsetek chorych z udarem mózgu leczonych w szpitalu, częściej rozpoznawane są udary o nieustalonej etiologii. Spośród udarów niedokrwiennych o ustalonej etiologii częściej występują udary na tle zatorowości kardiogennej, związanej z migotaniem przedsionków oraz udary „ostatniej łąki” spowodowane spadkami systemowego ciśnienia tętniczego.
Odmienny przebieg udaru u chorych w wieku podeszłym uwarunkowany jest mniejszą zdolnością adaptacji układu krążenia, towarzyszącą niewydolnością innych układów lub narządów, stosowaniem polifarmakoterapii oraz współistnieniem innych schorzeń neurologicznych. W efekcie przebiegu udar jest cięższy, dochodzi do większej ilości powikłań oraz częściej występują działania niepożądane związane z prowadzoną farmakoterapią. Dodatkowo wraz z wiekiem wzrasta ryzyko powikłań wynikających z unieruchomienia. W grupie wiekowej> 85. roku życia wczesna śmiertelność jest dwukrotnie większa niż u młodszych chorych. Ponadto stan funkcjonalnych chorych po udarze w wieku podeszłym jest znacząco gorszy, chorzy ci częściej wymagają opieki instytucjonalnej.
Odmienności w postępowaniu z chorymi w najstarszej grupie wiekowej to przede wszystkim brak możliwości rutynowego stosowania leczenia trombolitycznego u chorych> 80. roku życia. Ponadto profilaktyka udaru mózgu u osób w wieku podeszłym jest trudniejsza z uwagi na współistnienie wielu schorzeń i częstsze występowanie powikłań farmakoterapii.

Summary
Consistent ageing of the society leads to higher stroke incidence. Within next 20 years stroke incidence is expected to increase by 40%. Most of strokes will occur in the elderly population. Apart from age, the most important stroke risk factor, substantial impact on stroke incidence have widespread of hypertension, diabetes and obesity. Increase stroke incidence in elderly is also caused by increase frequency of cardiovascular changes.
The proportion of hospitalised strokes decrease with age and stroke of unknown etiology is more often diagnosed in elderly patients. Out of ischemic strokes of known etiology more common are strokes of cardioembolic etiology due to atrial fibrillation and watershield infarction due to hypotension.
Different course of stroke in the elderly is determined by poorer cardiovascular response, multiple organ dysfunction, multiple medications consumption and presence of other neurological conditions. In the end the course of stroke is more severe, there are more complications and more adverse events connected to pharmacotherapy. Moreover there are more complications due to bedridden state. Early mortality in the stroke patients over 85 years old is twofold bigger as in younger patients. Additionally functional state is significantly worse in the elderly patients after stroke and institutional care is more often needed.
Inability of routine intravenous thrombolysis in patients over 80 years old is the most important difference in acute stroke management in the elderly patients. Furthermore prophylactic treatment of stroke recurrence is more difficult due to coexisting diseases and more frequent adverse events after pharmacotherapy.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.