Rak wątrobowokomórkowy – rola leczenia chirurgicznego z uwzględnieniem zasad kwalifikacji do przeszczepiania wątroby

*Marek Krawczyk, Urszula Ołdakowska-Jedynak

Streszczenie
Rak wątrobowokomórkowy jest złośliwym nabłonkowym guzem stanowiącym około 80% wszystkich pierwotnych guzów wątroby. W epidemiologicznym rejestrze jest 5-tym co do częstości występującym nowotworem na świecie. W Polsce oblicza się częstość zachorowania u mężczyzn na 5, a wśród kobiet 3 na 100 000 osób. Do czynników ryzyka rozwoju HCC należą: marskość wątroby, przewlekłe zakażenie wirusami zapalenia wątroby typu B, C, czynniki toksyczne np. alkohol, karcynogeny środowiskowe grzybopochodne aflatoksyny. Objawy kliniczne HCC są zależne od stopnia złośliwości guza i wydolności miąższu wątroby. Współcześnie powinno się wszystkich chorych z czynnikami ryzyka rozwoju HCC poddawać rutynowym badaniom kontrolnym w celu wykrycia zmian bezobjawowych. Badania wizualizacyjne pozwalają zwykle ocenić wielkość guza, liczbę ognisk, naciekanie układu wrotnego, ewentualną obecność zmian pozawątrobowych, zatem określają zakres możliwości terapeutycznych. Obecnie istnieje kilka opcji leczniczych do wyboru: resekcja wątroby, metody ablacyjne, systemowa i regionalna chemioterapia, transplantacja wątroby, immunoterapia, terapia przeciwciałami monoklonalnymi. Wskazania i kryteria kwalifikacji do transplantacji wątroby wynikają z wieloletniej obserwacji tej grupy biorców przeszczepu wątroby w ośrodkach transplatacyjnych na świecie. Opracowano także protokóły leczenia przed – i potransplantacyjnego oraz zasady prowadzenia leczenia immunosupresyjnego pozwalające na optymalizacje uzyskiwanych odległych wyników. Niniejsze opracowanie przedstawia zasady diagnostyki i metody leczenia HCC z uwzględnieniem przeszczepienia wątroby. Prezentuje opublikowane doświadczenia i ocenę przyjętych strategii postępowania w okresie poprzedzającym transplantację oraz stosowanego leczenia po zabiegu przeszczepienia w wielu ośrodkach transplantacyjnych.

Summary
Hepatocellular carcinoma (HCC) is one of the common malignant tumors worldwide and is the fifth leading cause of death on a worldwide basis. The major risk factors for development of HCC are now well defined: cirrhosis, regardless of etiology, chronic viral hepatitis B,C and D, toxins and drugs(e.g. alcohol, aflatoxins, anabolic steroids) and metabolic liver diseases (e.g., hereditary hemochromatosis, alfa1-antitrypsin deficiency). Clinical presentation is not typical and different, depending on stage at discovery, and hepatic dysfunction, and the geographic location of the patient. Routine imaging with USG, CT scan and MRI is the diagnostic procedure and follow abnormal laboratory tests. Many centers employed the screening protocol(AFP test, ultrasound) to detect and to determine the stage cancer early. This strategy allow selection of optimal treatment procedure and reduce mortality. The optimal treatment for HCC is surgical resection with the curative intent. Percutaneous ethanol injection has been widely performed as an alternative to surgery in patients with small HCCs. Radiofrequency ablation produces thermal destruction with an electric current that passes to the tumor via electrode tip, resulting in heat generation and coagulative necrosis. Transcatheter arterial chemoembolisation is one of the popular and effective treatments for patients with unresectable HCC. Targeted therapy (monoclonal antybodies, receptor kinase inhibitors) may inhibits tumor progression. Liver transplantation is an therapeutic option in patients with HCC. The treatment of HCC by liver transplantation has evolved during decades in term to determine the best criteria of patients selection and optimal treatment protocols pre- and posttransplantation. Preoperative diagnostic should be as extensive as needed to accurately assess the morphological and biological characteristics of tumor – criteria for transplant candidacy. Adjuvant chemotherapy is a part of treatment protocols in many centers. It is evident from the published results that liver transplantation is the best chance for cure in patients with early HCC. The important factor in reducing of metastatic disease occurrence after ltx is optimal immunosuppressive regimen. The further efforts should be made to improve the results of liver transplantation.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.