Analiza sytuacji epidemiologicznej w Polsce w zakresie głównych problemów zdrowotnych

*Anita Gębska-Kuczerowska, Maria Miller

Streszczenie
Dokonano oceny sytuacji epidemiologicznej w Polsce w porównaniu z Krajami Unii Europejskiej (przed 2004 r.) oraz Federacji Rosyjskiej. Porównania dotyczą w szczególności poziomu umieralności w zakresie chorób, które stanowią główne jej przyczyny tj. choroby układu krążenia, choroby nowotworowe, tzw. zewnętrzne przyczyny zgonów (wypadki, urazy i zatrucia). W ocenie uwzględniono zmienność sytuacji demograficznej polskiego społeczeństwa, której najbardziej charakterystyczną cechą jest starzenie się. W większości prezentowanych wskaźników obserwujemy na przestrzeni kilkunastu lat poprawę w zakresie stanu zdrowia populacji Polski. Żyjemy coraz dłużej, starzeje się społeczeństwo, a wraz z tym procesem zmienia się struktura chorób przewlekłych, zmniejsza się w strukturze umieralności udział chorób układu krążenia zwiększa się chorób nowotworowych. Nie wszystkie z nich są charakterystyczne dla wieku podeszłego (rak szyjki macicy, rak piersi, rak płuc). Ze zmianą struktury wieku i rozpowszechnienia chorób przewlekłych narasta problem niepełnosprawności. Opracowane przez ekspertów prognozy zakładają pogłębianie się zmian demograficzno-zdrowotnych społeczeństwa polskiego. Sytuacja zdrowotna społeczeństw w skali globalnej (wg prognozy WHO) determinowana będzie następującymi zjawiskami: urbanizacją, starzeniem demograficznym, siedzącym stylem życia, antybiotykoopornością, wzrostem uzależnień, przemocą społeczną, przemocą w rodzinie, nowymi i ponownie zagrażającymi chorobami zakaźnymi i chorobami psychicznymi.

Summary
The assessment of population health status was based on epidemiological and demography data from Poland in the comparison with other European Union countries (before 2004) and Russian Federation. The crucial analysis concerns the mortality in the leading causes as the CVD, neoplastic diseases and external reasons (accidents, injuries and poisonings). The trends´ analysis of the health indicators, by a dozens of last years, indicates the general improvement of health status in Poland. We live longer, the population is ageing and simultaneously the structure of chronic diseases has been changed. The mortality due to CVDs has been decreased and there has been increased in neoplastic diseases. Not all presented "main killers” in population are characteristic for ageing population (e.g. cancers of the cervix, breast, lung). Observed changes in demographic and morbidity structure of chronic diseases are determining also increasing number of biological disability (caused by chronic diseases). The experts´ prognoses indicate that the progress of demographic and epidemiological transitions is going on. In the global scale the main determinants of health status are enumerated by WHO experts as follows: urbanization, population ageing, sedentary life style, antibiotic resistance, abuse and violence, new and recurrent menace communicable diseases, mental health problems.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.