Zmiany otępienne w przebiegu nadciśnienia tętniczego i cukrzycy

*Jerzy Głuszek

Streszczenie
W związku ze starzeniem się społeczeństwa należy spodziewać się coraz większej ilości osób dotkniętych upośledzeniem funkcji poznawczych lub cierpiących z powodu głębokich objawów otępiennych. Wyniki badań ostatnich lat wskazują, że czynnikami ryzyka upośledzenia czynności poznawczych jest między innymi wieloletnie nadciśnienie tętnicze i cukrzyca. Otępienie może pojawić się nie tylko po przebytym udarze mózgu, lecz także w wyniku zmian w małych naczyniach, prowadząc do uszkodzenia istoty białej (tzw. leukoarajozy). Wiele badań wskazuje, że nadciśnienie tętnicze, a być może również cukrzyca może także sprzyjać częstszemu rozwojowi choroby Alzheimera. Whimter i wsp. zaobserwowali, że otyłość centralna w wieku średnim sprzyja pojawieniu się zmian otępiennych u osób w podeszłym wieku, a szereg prospektywnych badań wykazało, że cukrzyca zwiększa prawdopodobieństwo tych zmian prawie dwukrotnie. Przypuszcza się, że zarówno długotrwała hiperglikemia, oporność na działanie insuliny jak i powtarzające się hipoglikemie sprzyjają rozwojowi otępienia. W kilku dużych badaniach prospektywnych oceniano, czy terapia hipotensyjna może zmniejszyć ryzyko rozwoju zmian otępiennych u chorych z nadciśnieniem tętniczym. Poszczególne randomizowane badania wykazywały, że leki hipotensyjne obniżały nieznamienne statystycznie ryzyko rozwoju zmian otępiennych, jedynie nitrendypina zastosowana w badaniu Syst-Eur i indapamid w badaniu PROGRESS istotnie zmniejszały częstość upośledzenia funkcji poznawczych. Łączna ocena badań Syst-Eur, Hyvet i SHEP przekonuje jednak, że terapia hipotensyjna nieznacznie (o 16%) lecz istotnie statystycznie zmniejsza ryzyko rozwoju zmian otępiennych u chorych z nadciśnieniem tętniczym. Można przypuszczać, że dobra kontrola cukrzycy również zmniejszy zagrożenie rozwoju upośledzenia funkcji poznawczych, lecz dotychczas nie przeprowadzono jeszcze żadnych dużych badań poświęconych temu zagadnieniu.

Summary
Our populations grow old and therefore more and more people will suffer from mild cognitive impairment and deep dementia. Results of last studies show, that hypertension and diabetes type II increase the risk of dementia. Mild cognitive impairment and dementia occurs not only after stroke, but also as result of injure of small vessel and white matter lesions (leukoarajoza) Many studies show, that both hypertension and diabetes type II may promote development of Alzheimer disease. According to Whitmer at al central obesity is also a risk of dementia and this risk of dementia is almost twice higher in patients with diabetes type II. Some authors suggest, that long lasting hyperglicemia, insulin resistance and recurrent hypoglycemia may be factors responsible for development of cognitive impairment. In several big trials estimated the hypotensive treatment effect on prevent of dementia, but only niterendipina in Syst-Eur trial and indapamid in PROGRESS trial cause significant decrease of dementia risk. Estimation of combined Syst-Eur, HYVET and SHEP studies convince, that hypotensive therapy slight (about 16%) but significant decreases the risk of dementia in patients with hypertension. Probably adequate control of diabetes will decrease risk of dementia but till now lack of studies evaluating this problem.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.