Minimalna encefalopatia u chorych z marskością wątroby – ocena metod diagnostycznych i częstości występowania**

*Andrzej Habior¹, Ewa Kraszewska¹, Agata Goś-Zając², Marek Gołębiowski³, Joanna Szutkowska-Hoser⁴, Krystyna Niedzielska⁵, Maria Niewiadomska⁵, Martyna Pawluczyk-Dyjecińska⁶

Streszczenie
Minimalna encefalopatia wątrobowa (MEW) u osób z marskością wątroby charakteryzuje się zaburzeniami sfery psychomotorycznej i poznawczej przy braku jakichkolwiek objawów klinicznych encefalopatii. Zalecane metody rozpoznawania MEW opierające się na testach psychometrycznych i neurofizjologicznych są kłopotliwe, czasochłonne i mało precyzyjne. Z tego powodu publikowane w światowym piśmiennictwie dane na temat występowania MEW są bardzo rozbieżne i wahają się od 25% do 60%. W pracy oceniono po raz pierwszy w Polsce występowanie MEW za pomocą rekomendowanego przez Światową Organizację Gastroenterologiczną (WGO) zestawu badań oraz stosując trzy nowe metody, niestandardowe w tej diagnostyce. U 51 chorych z marskością wątroby i nadciśnieniem wrotnym (29 osób z pierwotną żółciową marskością i 22 chorych z marskością na tle zakażenia wirusem hepatitis C) wykonano 4 badania psychometryczne (test łączenia punktów A (NCT-A) i B (NCT-B), test symboli cyfr (DST) i test klocków (BDT), EEG, spektralny encefalogram (SEEG) i badanie potencjału wzbudzonego P 300. W tym samym czasie wykonano również test krytycznej częstotliwości migotania (CFF), protonową spektroskopię rezonansu magnetycznego (¹HMRS) mózgu i oznaczenia białka astroglejowego S100β w surowicy krwi. U 9 spośród 51chorych testy psychometryczne były nieprawidłowe, co upoważnia do rozpoznania MEW. Oceniając łącznie wyniki wszystkich rekomendowanych przez WGO badań (testów psychometrycznych i trzech badań neurofizjologicznych), liczba chorych z nieprawidłowymi wynikami wzrosła do 16. Uzupełniając klasyczny zestaw testów jednym nowym badaniem (CFF, ¹HMRS lub S100β) nieprawidłowe wyniki zarejestrowano u ponad 40% chorych. Analiza w badanej grupie chorych z marskością wątroby wszystkich siedmiu testów wykazała, że przynajmniej jeden nieprawidłowy wynik występował u 30 osób (58,8%). Wyniki przedstawionych badań wskazują, że w polskiej populacji chorych z marskością wątroby częstość MEW wynosi 17,6%-31,3% i zależy od zestawu rekomendowanych przez WGO testów. Nowe, niestandardowe badania, jak CFF, ¹HMRS lub S100β mogą być przydatne w diagnostyce MEW, ale konieczna jest ich ocena po długiej obserwacji pacjentów pod kątem występowania u nich jawnej klinicznie encefalopatii.

Summary
Minimal hepatic encephalopathy in patients with liver cirrhosis is defined by the presence of cognitive abnormalities detectable on psychometric or neurophysiologic testing in the absence of overt encephalopathy. Actually recommended tests are cumbersome and imprecise, and it is the reason, that prevalence of the disease is reported in very wide ranges from 25% to 60%. We assessed the prevalence of minimal hepatic encephalopathy with standard diagnostic tools (psychometric and neurophysiologic tests) according to World Gastroenterology Organisation and we evaluated the usefulness of three other, non-standard tests. In 51 patients with liver cirrhosis and portal hypertension (29 with primary biliary cirrhosis, 22 with liver cirrhosis due to HCV infection) four psychometric tests (NTC-A, NTC-B, DST and BDT), EEG, spectral EEG and P300 auditory event related potential were performed. On this same time, in all patients critical flicker frequency (CFF) and proton magnetic resonance spectroscopy (¹HMRS) of the brain were performed and serum concentration of astroglial protein S100β was determined. Based on the psychometric tests, 9 out of 51 patients were diagnosed to have minimal hepatic encephalopathy. If the results of all recommended test have been taken into account, the prevalence of minimal hepatic encephalopathy raised to 16 / 51 patients. Addition of one new diagnostic test enhanced the number of patients suspected of minimal encephalopathy above 40%. Analysis of seven performed tests shown, that 30 patients (58,8%) have at least one abnormal result. In conclusion, prevalence of minimal hepatic encephalopathy in Polish patients with cirrhosis ranges from 17,6% to 31,3%, depending on number and type of diagnostic tests. CFF, ¹HMRS and S100β may be useful for the detection of this disease, but for confirmation of their diagnostic value longer observation of the patients is needed.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.