Prewencja wtórna schorzeń sercowo-naczyniowych jako stały element kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej

*Tomasz Jaxa-Chamiec

Streszczenie
Choroby sercowo-naczyniowe (CVD) są główną przyczyną zgonów oraz jedną z głównych przyczyn zachorowań i inwalidztwa w rozwiniętych krajach świata.
W ostatnich kilkunastu latach wykazano, że nowoczesne, kompleksowe programy prewencji stanowią najskuteczniejszy sposób zmniejszenia umieralności z powodu CVD.
Wiele grup eksperckich podkreśla znaczenie wielokierunkowej modyfikacji czynników ryzyka zarówno wśród osób z rozpoznaną CVD jak i u osób wysokiego ryzyka. Celem współcześnie rozumianego postępowania profilaktycznego powinno być: zwalczanie palenia tytoniu, zwiększenie aktywności fizycznej, leczenie nadciśnienia tętniczego, zwalczanie otyłości, stosowanie odpowiedniej diety i korekta profilu lipidowego, leczenie cukrzycy a także złożone oddziaływania psycho-socjalne. Tak zdefiniowany cel zarówno pierwotnej jak wtórnej prewencji CVD, znalazł swoje odbicie w wytycznych amerykańskich (American College of Cardiology i American Heart Association) i europejskich (European Society of Cardiology).
W niniejszym rozdziale omawiane są wytyczne i przedstawiona jest rola i znaczenie modyfikacji czynników ryzyka CVD w jej współczesnym, kompleksowym kształcie.

Summary
Cardiovascular diseases (CVD) are the leading cause of death and one of the main causes of illness and disability in developed countries. During the last dozen of years it has been demonstrated that modern, comprehensive prevention programs are the most effective way to reduce mortality due to CVD.
Many expert groups emphasise the importance of cross modification of risk factors among both diagnosed with CVD group and individuals at high risk.
The purpose of modern prevention proceedings should be: smoking cessation, increase of physical activity, treatment of hypertension, fight against obesity, use of appropriate diet and correction of the lipid profile, the treatment of diabetes as well as complex psycho-social interactions.
These defined objectives of both the primary and secondary prevention of CVD were reflected in both U.S. (American College of Cardiology and American Heart Association) and European guidelines (the European Society of Cardiology).
In this chapter these guidelines and the role and importance of CVD risk factors modification in a modern and comprehensive form are discussed.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.