Rehabilitacja kardiologiczna w różnych sytuacjach klinicznych – etapy, wskazania, przeciwwskazania, bezpieczeństwo

*Krzysztof Smarż

Streszczenie
Kompleksowa rehabilitacja kardiologiczna to zespół działań mających na celu ułatwienie powrotu chorego do pełnej aktywności fizycznej, psychicznej, społecznej i zawodowej oraz redukcję ryzyka zdarzeń sercowo–naczyniowych. Największą grupę pacjentów poddawanych rehabilitacji kardiologicznej stanowią chorzy z chorobą niedokrwienną serca, po przebytym zawale, po angioplastyce wieńcowej, po operacjach kardiochirurgicznych oraz pacjenci z przewlekłą niewydolnością serca.
Rehabilitacja kardiologiczna jest rozpoczynana możliwie najwcześniej, bezpośrednio po stabilizacji stanu chorego, jeszcze w warunkach sali intensywnego nadzoru. W kolejnych dniach w zależności od stanu chorego zwiększa się stopień aktywności do kontrolowanych ćwiczeń włącznie. Tempo włączania kolejnych ćwiczeń zależy od przebiegu ostrej fazy choroby oraz obecności powikłań. Rehabilitację kardiologiczną dzielimy na: wczesną (etap I i II) oraz późną (etap III). Rehabilitacja wczesna jak i późna prowadzona jest według różnych modeli w zależności od wydolności fizycznej pacjenta i ryzyka zdarzeń niepożądanych.
Pierwszy etap rehabilitacji kardiologicznej trwa od 7 do 14 dni. Prowadzony jest zawsze w warunkach szpitalnych i trwa do momentu umożliwiającego wypisanie chorego do domu. Drugi etap rehabilitacji kardiologicznej trwa od 4 do 12 tygodni. Ten etap rehabilitacji może być realizowany w stacjonarnych ośrodkach rehabilitacji kardiologicznej – oddziały rehabilitacji kardiologicznej, sanatoria kardiologiczne, kardiologiczne szpitale uzdrowiskowe, ale również w poradniach rehabilitacji kardiologicznej lub w warunkach domowych.
Trzeci etap rehabilitacji – późna rehabilitacja kardiologiczna. Powinien trwać przez całe życie i stanowić element prozdrowotnego trybu życia. Zwiększona aktywność fizyczna powinna uwzględniać upodobania i zainteresowania pacjenta. Celem rehabilitacji w tym okresie jest poprawa tolerancji wysiłku, podtrzymanie dotychczasowych efektów leczenia i rehabilitacji, zmniejszenie ryzyka nawrotów choroby. Jest prowadzona pod nadzorem lekarzy poradni rehabilitacji kardiologicznej, poradni kardiologicznej lub lekarza rodzinnego.

Summary
Main goal of comprehensive cardiac rehabilitation (CR) is to help patients to return to physical, psychological and social activity and to reduce cardiovascular risk factors. CR is mainly prescribed to patients with ischemic heart disease, with myocardial infarction, after coronary angioplasty, after coronaro-aortic by-pass graft surgery and to patients with chronic heart failure. CR begins as soon as possible in intensive care units, if only patient is in stable medical condition. Intensity of rehabilitation depends on patient´s condition and complications in acute phase of disease. CR contains three phases. Each of them could be realised by several models of intensity, depends on physical fitness and cardio-vascular risk factors.
Early CR contains phase I and II, late CR contains phase III. Phase I is performed always in hospital. The duration of this phase lasts from 7 to 14 weeks, when patient is able to discharge hospital. Phase II lasts from 4 to 12 weeks. This phase could be realised in stationary cardiac rehabilitation centres – cardiology departments, cardiac sanatoriums and even in ambulatory cardiology rehabilitation centres or in home conditions.
Phase III – late CR. This phase should last life-time and should be a part of a healthy lifestyle. It should take into consideration personal interests ordering kind of physical activity. The goal of rehabilitation in this period is to improve exercise tolerance, to diminish recurrence of coronary events and to maintain previous therapy and rehabilitation effects. This phase is guided under the supervision of specialists in cardiology, rehabilitation or family physicians.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.