Zespół obturacyjnego bezdechu podczas snu (i hipowentylacji) u dzieci¹

*Hanna Mazurkiewicz, Jacek Grygalewicz

Streszczenie
Wiodącym objawem zespołu obturacyjnego bezdechu podczas snu (i hipowentylacji) u dzieci jest chrapanie. Ocenia się, że występuje ono u 10-12% dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, a częstość zespołu wynosi 1-3% ogólnej populacji. Głównym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi zespołu obturacyjnego bezdechu podczas snu ( obstructive sleep apnea syndrome, OSAS) w tej grupie wiekowej jest przerost migdałka gardłowego i migdałków podniebiennych. Wśród innych czynników predysponujących wymienia się skrzywienie przegrody nosa, polipy i przerost małżowin nosowych, przewlekły alergiczny nieżyt nosa, zaburzenia budowy twarzoczaszki (np. wady zgryzu, sekwencja Pierre-Robin, zespół Apert´a i Crouzon´a), zespół Downa, mózgowe porażenie dziecięce, zaburzenia nerwowo – mięśniowe (choroba Duchenn´a), otyłość (zespół Pradera-Williego) oraz palenie bierne tytoniu. Częściej również chrapią dzieci chrapiących rodziców. Nocne objawy OSAS to przerwy w oddychaniu, pocenie się i ślinienie podczas snu, sen w nienaturalnych pozycjach, niespokojny, parasomnie, moczenie nocne. Do objawów dziennych zalicza się drażliwość i/lub agresję, nadpobudliwość ruchową, opóźnienie rozwoju fizycznego (niedobór masy ciała, w mniejszym stopniu wzrostu) i psychoruchowego, złe wyniki w nauce. Postępowanie diagnostyczne u dziecka z podejrzeniem zespołu obturacyjnego bezdechu sennego powinno obejmować wywiad z uwzględnieniem badania ankietowego, dokładne badanie przedmiotowe i badania pomocnicze (badanie radiologiczne nosogardła, rezonans magnetyczny, fiberoskopia). Złotym standardem w rozpoznawaniu zespołu obturacyjnego bezdechu sennego jest całonocna polisomnografia, choć jej dostępność jest ciągle ograniczona w Polsce, a kryteria diagnostyczne nie są ostatecznie ustalone. W większości przypadków za skuteczną metodę leczniczą uważa się usunięcie migdałka gardłowego i podniebiennych.

Summary
Snoring in children is a major symptom of obstructive sleep apnea (and hypoventilation) syndrome, which affects 1-3% of pre-school and school children, in which prevalence of snoring is estimated as 10-12%. The main predisposing factor of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) in this age group is an adenotonsillary hypertrophy. Other factors are deviated nasal septum, polyps and enlargement of nasal turbinates, chronic rhinitis, abnormal facial features (e.g. malocclusion, Pierre Robin and Apert-Crouzon syndromes), Down syndrome, cerebropalsy, neuromuscular disorders (Duchenne"s disease), obesity (Prader-Willi syndrome) and passive smoking, as well as parental snoring. Among other signs of OSAS at night are pauses in breathing, sweating and drooling, agitated sleep in unnatural positions, parasomnias, enuresis. Daytime symptoms include irritability and/or aggressiveness, hyperactivity, delayed development and growth pattern (mainly failure to thrive), learning problems. Diagnostic procedure in pediatric patient suspected of OSAS is based on parental complaints with use of questionnaires, thorough clinical evaluation and tests (lateral X-ray of nosopharynx, MRI, fiberoscopy). Gold standard in diagnosis is an overnight polysomnography, but its availability is still limited in Poland and diagnostic criteria are not definitively established. Adenotonsillectomy is considered as an effective treatment.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.