Nadciśnienie skurczowe izolowane – problemy diagnostyczne i terapeutyczne

Tomasz Grodzicki, Marcin Cwynar

Streszczenie
O tym jak bardzo fałszywe jest uznanie podwyższonego SBP za normę przekonują wyniki wieloletnich obserwacji epidemiologicznych m.in. z Framingham czy projektu MONICA, które wykazały liniową zależność pomiędzy ciśnieniem skurczowym a powikłaniami sercowo-naczyniowymi i niewydolnością nerek, nawet u chorych z prawidłowym ciśnieniem rozkurczowym. W rozwoju nadciśnienia izolowanego skurczowego w podeszłym wieku podstawowe znaczenie przypisuje się narastającej sztywności dużych naczyń tętniczych (aorty i jej rozgałęzień), upośledzonej wazodilatacji w odpowiedzi na stymulację receptorów b1- adrenergicznych, przy zachowanej reakcji na stymulację receptorów b, uszkodzeniu śródbłonka i związanym z wiekiem zmianom w nerkach. Należy mieć na uwadze, że podeszły wiek charakteryzuje się znaczną heterogennością wyników badań u poszczególnych osób, od wartości obniżonych, poprzez prawidłowe do wysokich, co szczególnie dotyczy sprawności serca, aktywności reninowej i stężenia noradrenaliny.
Wyniki dotychczas zakończonych badań wskazują, że lekami z wyboru w terapii chorych z nadciśnieniem skurczowym izolowanym są długo działające formy dihydropirydynowych blokerów kanału wapniowego, diuretyki i inhibitory enzymu konwertującego. Celem terapii winno być obniżenie ciśnienia skurczowego poniżej 160 mmHg, a po kilkumiesięcznej obserwacji poniżej 140 mmHg. Dokładny wywiad w kierunku zawrotów głowy, zasłabnięć, upadków, podobnie jak powtarzana w trakcie każdej z wizyt próba ortostatyczna mogą być pomocne w uchronieniu pacjenta przed nadmiernymi spadkami ciśnienia. Pomiary domowe, zapewniając lepszą współpracę z chorym i rodziną, pozwalają ponadto na ocenę efektu białego fartucha, zjawiska bardzo częstego szczególnie wśród starszych kobiet z ISH.

Summary
The result of longitudinal epidemiological observations such as The Framingham Heart Study or MONICA Study demonstrated that isolated systolic hypertension cannot be treated as benign finding. Increased stiffness of large arteries, decreased baroreceptor function and impaired vasodilatation due to beta-receptor dysfunction are the main reasons of elevation in systolic blood pressure. The results of therapeutic double blind trials (SHEP, SYST-Eur, SYST-China demonstrated the benefits of active treatment such as reductions in risk of stroke, cardiovascular mortality, myocardial infraction and dementia. Therefore, recently published guidelines recommend to actively lower blood pressure in subject with ISH below the value of 160/90 mmHg and if well tolerated to level <140/90 mmHg. Long acting dihydropiridine calcium antagonists, diuretics and ACE inhibitors should be preferred as first line agents. In most cases the combination therapy is required. The careful clinical assessment including orthostatic response is recommended at each visit. Home blood pressure measurements can be of help in improving patients´ compliance and diagnosis subjects with white-coat hypertension.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.