Wykrywanie choroby resztkowej w ostrej białaczce limfoblastycznej dorosłych metodą cytometrii przepływowej tzw. „pustych pól”*

*Jolanta Woźniak¹, Agnieszka Krzywdzińska¹, Anna Ejduk², Grażyna Pałynyczko³

Streszczenie
Wstęp i cel pracy. W niniejszej pracy przedstawiono wyniki zastosowania cytometrycznej metody tzw. „pustych pól” (empty spaces-ES) w rozpoznawaniu oraz monitorowaniu choroby resztkowej u dorosłych pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną B.
Materiał i metody. Materiał do badań stanowiły aspiraty szpików 5 zdrowych dawców oraz 20 pacjentów z OBL-B. Komórki identyfikowano poprzez barwienie trójkolorowymi zestawami przeciwciał: CD10/CD20/CD19, CD34/CD22/CD19, CD34/CD38/CD19, CD45/CD34/CD19, TdT/CD10/CD19. W wykrywaniu choroby resztkowej wykorzystywano różnice w intensywności ekspresji powyższych antygenów pomiędzy komórkami prawidłowymi i białaczkowymi, które powodowały lokowanie się blastów w „pustych polach” na wykresach cytometrycznych dot plot. Dodatkowo blasty CD19+ charakteryzowano poprzez określenie na nich poziomu ekspresji antygenów mieloidalnych: CD13, CD15, CD33, CD65, CD66 oraz nadekspresji CD58.
Wyniki. Zastosowana metoda pozwoliła na określenie nietypowych immunofenotypów blastów u 90% chorych z OBL-B. Przy użyciu poszczególnych złożeń przeciwciał aberrantne fenotypy wykrywano z następującą częstością: TdT/CD10/CD19 – 61%, CD10/CD20/CD19 – 60%, CD45/CD34/CD19 – 40%, CD34/CD38/CD19 – 35%, CD34/CD22/CD19 – 25%. Antygeny mieloidalne pojawiły się na blastach 55% badanych chorych, były to głównie CD66, CD13 i CD33. Z podobną częstością wykryto nadekspresję CD58 (47%). U 6 z 17 badanych pacjentów wykryto chorobę resztkową, która u czterech poprzedziła wznowę choroby.
Wnioski. Wyniki naszych badań wskazują, iż cytometryczna metoda „pustych pól” może być z powodzeniem zastosowana do większości przypadków OBL-B i jest wiarygodnym narzędziem w ocenie choroby resztkowej u pacjentów z OBL-B.

Summary
Introduction. This study presents the effects of using the so-called ´empty spaces´ for the detection of tumor cells at diagnosis and in monitoring minimal residual disease (MRD) in adult patients with acute B-cell lymphoblastic leukemia.
Material and methods. Bone marrow samples from 5 healthy donors and 20 patients with B-ALL were investigated. Populations of B-cell precursors and leukemic blasts were identified by triple-staining panel of antibodies: CD10/CD20/CD19, CD34/CD22/CD19, CD34/CD38/CD19, CD45/CD34/CD19 and TdT/CD10/CD19. In the detection of MRD we took advantage of the differences in intensity of antigen expression on blasts and on normal B-cell precursors, responsible for localization in ´empty spaces´ on cytometric dot plots. Additional stainings were performed to investigate the expression myeloid markers: CD13, CD15, CD33, CD65, CD66. Overexpression of CD58 on CD19+ blasts was also investigated.
Results. This method allowed to identify aberrant phenotypes in 90% of tested cases. Frequencies of phenotypic aberration detected with antibody combinations were: 61% for TdT/CD10/CD19, 60% for CD10/CD20/CD19, 40% for CD45/CD34/CD19, 35% for CD34/CD38/CD19 and 25% for CD34/CD22/CD19. The myeloid antigen expression on blasts was detected in 55% of cases; mainly the coexpression of CD66, CD13 and CD33. The CD58 marker was overexpressed in 47% patients. MRD was detected in 6 out of 17 patients. Relapses occurred in 4.
Conclusion. Our study shows that flow cytometric method is applicable to most of ALL cases and is a reliable tool in monitoring MRD in B-ALL patients.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.