Znaczenie CD38 i ZAP-70 jako czynników rokowniczych w przewlekłej białaczce limfocytowej B (PBL-B)*

*Joanna Kopeć-Szlęzak¹, Urszula Podstawka¹, Anna Sikorska², Agnieszka Gajewska¹, Lech Konopka²

Streszczenie
Wstęp i cel pracy. Czynniki rokownicze w przewlekłej białaczce limfocytowej B (PBL-B) oparte są na wskaźnikach biologicznych komórek białaczkowych B; są to m.in. ekspresja CD38 oraz ekspresja cytoplazmatycznej kinazy ZAP-70. Celem naszych badań było przeprowadzenie analizy ekspresji CD38 i ZAP-70 u chorych na PBL-B pod względem: a) proporcji chorych CD38+ i CD38- oraz ZAP-70+ i ZAP-70- w okresie rozpoznania, b) równoczesnego występowania CD38 i ZAP-70 w komórkach B PBL-B oraz c) „losów” chorych na PBL-B w zależności od ekspresji CD38.
Materiał i metody. Materiałem badawczym była krew obwodowa 90 chorych z rozpoznaną rutynowo PBL-B, u których oznaczano na komórkach białaczkowych B ekspresję CD38, a u 33 osób oznaczono równolegle cytoplazmatyczną kinazę ZAP-70. Zastosowano metody cytometrii przepływowej z użyciem przeciwciał monoklonalnych.
Wyniki i wnioski. Analiza ekspresji CD38 wykazała, że 22% chorych (z 90) było CD38 dodatnich, a odsetek komórek białaczkowych B CD38+ wahał się od 30 do 92. U 44% chorych stwierdzono w komórkach białaczkowych B obecność kinazy ZAP-70, a odsetek komórek ZAP-70+ wynosił od 21 do 84. Wśród 33 chorych stwierdzono 15% osób z jednoczesną ekspresją CD38 i ZAP-70 oraz 48% osób bez ekspresji CD38 i ZAP-70. Analiza kliniczna 30 chorych w okresie co najmniej rok od rozpoznania PBL-B wykazała, że z 10 osób CD38+ żyją 3 osoby, a z grupy 20 osób CD38-negatywnej żyje 12 osób (stadium 0/II wg Rai). Ekspresja CD38 i ZAP-70 u chorych na PBL-B jest nie zawsze równoległa, ale stanowi uznany czynnik rokowniczy przebiegu PBL-B i ich oznaczanie może być przydatne w badaniach rutynowych.

Summary
Introduction and the aim of study. Prognostic factors in B-cell chronic lymphocytic leukemia (B-CLL) are based on biological parameters of leukemic B cells, such as expression of CD38 and cytoplasmic kinase ZAP-70.
The aim of our study was to determine CD38 and ZAP-70 expression on B-cells in patients suffering from B-CLL: a) designation of CD38+ and CD38- and ZAP-70+ and ZAP-70- groups of patients at the moment of diagnosis, b) disclosure of CD38 and ZAP-70 expression concordance, c) prognostic prediction for CD38+ and CD38- groups of patients.
Material and methods. Leucocytes from peripheral blood of 90 B-CLL patients were studied. Expression of CD38 on B-leukemic cells was studied in all samples, and expression of ZAP-70 was determined in 33 samples. Multiparametric flow cytometry and monoclonal antibodies were used for determination of antigen expression.
Results and conclusions. 22% of B-CLL patients were CD38-positive, and range of CD38 expression on B-cells was 30% up to 92%. 44% of B-CLL patients were ZAP-70-positive, the range of ZAP-70 expression on B-cells was 21% up to 84%. Combined analysis of CD38 and ZAP-70 was performed on B-CLL cells of 33 patients and revealed: synchronous expression of both antigens in 15% cases, 48% patients were concordantly negative. Clinical analysis of 30 cases after one year revealed: 3/10 CD38+ patients are still alive, and in CD38-negative group 12/20 patients (Rai st. 0/II) are alive. CD38 expression was associated with faster progression of disease. CD38 and ZAP-70 expression, not always synchronous, seems to be a useful prognostic tool in B-CLL patients.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.