Złamania typu „pilon fracture”

*Jan Orłowski, Dariusz Marczak, Waldemar Rylski

Streszczenie
Złamanie wewnątrzstawowe dalszej nasady piszczeli typu „pilon” stanowi trudny problem terapeutyczny ze względu na częste powikłania pooperacyjne wynikające z nieprawidłowej oceny stopnia uszkodzenia tkanek miękkich, błędnej kwalifikacji do sposobu leczenia i błędów techniki operacyjnej. Bardzo częste powikłania jatrogenne nakazują szczególną ostrożność w podejmowaniu decyzji o leczeniu operacyjnym. Wymaga ono od operatora dużego doświadczenia i znajomości nowoczesnych metod operacyjnych.
Ze względu na trudność z określeniem stopnia uszkodzenia skóry optymalnym sposobem postępowania jest odroczone leczenie operacyjne.
Do czasu wyjaśnienia problemów skóry złamanie należy unieruchomić na wyciągu szkieletowym za kość piętową (obecnie coraz rzadziej stosowanym) lub różnego rodzaju stabilizatorami zewnętrznymi. Nowe techniki operacyjne dają pewne nadzieje na poprawę wyników leczenia, ponieważ przezskórne zespolenia złamań – bez konieczności preparowania tkanek – zmniejsza niebezpieczeństwo powstania martwicy skóry i odsłonięcia odłamów kostnych.
W odniesieniu do złamań typu „pilon” nadal obowiązuje zasada anatomicznego nastawienia powierzchni stawowej i zespolenia fragmentów, jednak sposób leczenia chirurgicznego w ostatnich latach uległ zasadniczej zmianie. Doraźne zespolenie płytą metalową (ORIF) może być wykonane tylko w 1. typie wg podziału A-O złamań, w pozostałych przypadkach zalecanym i bezpiecznym postępowaniem jest operacyjne zespolenie kości strzałkowej i zastosowanie stabilizatora zewnętrznego z odroczonym przezskórnym zespoleniem odłamów (osteosythesis minima) lub zespolenie płytą metalową MIPPO.
Coraz więcej artykułów w prasie fachowej podaje korzystne wyniki po leczeniu metodą Ilizarowa. Sądzić należy, że już w niedalekiej przyszłości znajdzie zastosowanie technika nastawiania powierzchni stawowej z pomocą artroskopu.
Trzeba jednak pamiętać, że, niezależnie od sposobu leczenia nawet – najlepiej przeprowadzonego – mogą rozwinąć się zmiany zwyrodnieniowe stawu skokowego.

Summary
Fracture of the pilon is a rare injury and its treatment remains difficult.
The long term outcome of pilon fractures is affected by fracture patterns, fibular lengh restoration, quality of reduction, and severity of soft tissue injury. They are complicated by high rate of systemic and local injuries to cartilage, ligaments and skin.
Treatment is difficult, especially for comminutive fractures associated with soft tissue damage: in this case, open reduction and internal fixation could increase iatrogenic lesions. For this reason surgical procedure can be delayed for several days, little material is used and soft tissue manipulations is reduced to minimum. The use of external fixator with or without minimal internal fixation have produced less complication and improving long term results. Open fractures have significantly lower satisfactory outcomes than closed fractures. Posttraumatic arthrosis affecting the ankle a severe pilon fracture progressive disease in long-term follow-up.
Literature shows a wide range of results following surgical procedures.
This is due to difference in the type of trauma, classification system used, material used for the internal fixation and method of evaluation.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.