Przyczyny niepowodzeń farmakologicznej terapii chorób przewlekłych ze szczególnym uwzględnieniem osteoporozy

© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 6/2006, s. 359-366

Michał Wąsowski, *Ewa Marcinowska-Suchowierska

Streszczenie
Niewłaściwa odpowiedź na długoterminową terapię to coraz powszechniejszy problem i dotyczący wielu chorób. Terminu "adherence" używa się do opisania dwóch zjawisk - stopnia stosowania się do zaleceń lekarskich (compliance) oraz czasu, w którym terapia jest prowadzona (persistance). Niewłaściwe przestrzeganie zasad leczenia oznacza więc nieprawidłową odpowiedź na terapię lub wręcz jej brak. Przyjmowanie leków nieregularnie, nie stosując się do zasad terapii, powoduje obniżenie efektywności leczenia. A to z kolei prowadzi najczęściej do zaprzestania terapii przez chorego, co w konsekwencji wywołuje większą liczbę powikłań nieleczonej choroby, zwiększa śmiertelność i obciąża ochronę zdrowia. Konsekwencje niewłaściwego przestrzegania zasad długoterminowej terapii zależą od leku, charakteru choroby i stopnia jej zaawansowania. Przyczyną takiego stanu rzeczy są m.in. oczekiwania pacjenta wiązane z terapią, nieodpowiednia edukacja na temat choroby i sposobów jej leczenia oraz wiek, a także właściwa relacja lekarz-pacjent.
Ponad 50% pacjentów wymagających długoterminowej terapii przerywa ją w ciągu pierwszego roku. Jeden na pięciu z nich nie wykupuje leku zaleconego przez lekarza (1). W przypadku osteoporozy taki stan rzeczy powoduje m.in. zwiększenie ryzyka złamań kości. Biorąc pod uwagę liczbę dostępnych leków stosowanych w terapii osteoporozy zapobieganie tej chorobie i jej leczenie powinno być "łatwe i przyjemne". Niestety, przestrzeganie zasad terapii osteoporozy jest niewystarczające. Kluczem do sukcesu jest zrozumienie, dlaczego tak się dzieje, a nie da się tego osiągnąć bez właściwej relacji lekarz-pacjent.

Summary
Poor adherence to medication is a widespread problem. The term "adherence" is used to imply both compliance to and persistence of medication. Sub-optimal adherence is a common cause of sub-optimal response to medication. Treatment taken not properly decreases effectivness of the therapy. It is the most significant reason for failed pharmacotherapy. It also leads to medical complications, increases mortality and has major impact on healthcare systems and resources. 10% of hospital admissions and almost a quarter of nursing home admissions are due to non-compliance with medication. (1) Consequences of non-adherence can range from inconsequential to disastrous, depending on drug characteristics, disease state and severity (i.e. drug-resistant strains in human immunodeficiency virus). Barriers to adherence include patients health beliefs, inadequate education, and age.
More than 50% of patients undergoing chronic disease long-term therapy (including osteoporosis) interrupt therapy during the first year. One in five patients do not even redeem drugs prescribed by their physicians. In case of osteoporosis poor adherence to medications increases the risk of bone fracture.
Given the number of osteoporosis drugs that are currently available we might expect that preventing and treating bone loss should be simple and successful. But unfortunately adherence to osteoporosis treatment is poor. It is neccesary to understand why patients do not adhere to prescribed anti-osteoporosis medications. Good patient-physician relationship forms basis for a good adherence.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.