Interakcje pomiędzy lekami roślinnymi i składnikami diety zawierającymi surowce roślinne oraz lekami syntetycznymi dotyczące ośrodkowego układu nerwowego
© Borgis - Postępy Fitoterapii 1/2009, s. 61-64
*Marcin Ożarowski
Od Redakcji Publiczna obrona pracy doktorskiej mgr farm. Marcina Ożarowskiego pt. „Interakcje pomiędzy lekami roślinnymi i składnikami diety zawierającymi surowce roślinne oraz lekami syntetycznymi dotyczące ośrodkowego układu nerwowego” odbyła się w dniu 16 lutego 2007 roku na Wydziale Farmaceutycznym Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Promotorem pracy był doc. dr hab. Przemysław M. Mrozikiewicz z Instytutu Roślin i Przetworów Zielarskich w Poznaniu, a recenzentami byli: prof. dr hab. Teresa Bobkiewicz-Kozłowska z Katedry i Zakładu Farmakologii Akademii Medycznej w Poznaniu oraz prof. dr hab. Andrzej Członkowski z Katedry i Zakładu Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Akademii Medycznej w Warszawie.
Poniżej prezentujemy obszerne streszczenie wymienionej rozprawy doktorskiej przygotowane przez jej autora. Dr n. farm., mgr biol. Marcin Ożarowski jest obecnie pracownikiem Katedry i Zakładu Botaniki Farmaceutycznej i Biotechnologii Roślin Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu oraz Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu.
Wprowadzenie
Po okresie dominacji leku syntetycznego w drugiej połowie XX wieku, obecnie zauważalny jest powrót do stosowania leku roślinnego, który zyskuje znaczenie w zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym oraz we wspomaganiu terapii lekiem syntetycznym. Lekowi roślinnemu stawiane są coraz większe wymagania jakościowe i coraz większy nacisk kładziony jest na kwestie bezpieczeństwa stosowania. Jednym z aspektów bezpieczeństwa farmakoterapii jest problem interakcji, które mogą być wywoływane przez lek roślinny. Problem staje się jeszcze bardziej złożony, ponieważ liczne surowce roślinne mogą wchodzić w skład ziołowych suplementów diety i powodować podobne interakcje z lekami syntetycznymi pod wpływem związków biologicznie aktywnych. Z drugiej strony surowce roślinne są często stosowane w połączeniu z lekami syntetycznymi bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Ta sytuacja może powodować zwiększenie potencjalnego ryzyka występowania niepożądanych działań leków lub interakcji pomiędzy substancjami roślinnymi a lekami syntetycznymi.
Ostatnie lata przyniosły szereg doniesień na ten temat, brakowało jednak całościowego opracowania tej tematyki. Problematyka bezpieczeństwa stosowania roślinnych produktów leczniczych oraz suplementów diety zawierających surowce roślinne stała się podstawą zorganizowania naukowej sieci badawczej przez Instytut Roślin i Przetworów Zielarskich w Poznaniu, zatytułowanej: „Interakcje pomiędzy roślinnymi i syntetycznymi lekami. Korzyści i zagrożenia”, której działalność była finansowana ze środków Komitetu Badań Naukowych (decyzja nr 594/E-175/SPB/MSN/P-05DWM 3/2004-2006 i 2007). Praca doktorska stanowi część tego projektu, jest wielodyscyplinarna i prezentuje bardzo ważny problem dotyczący zdrowia publicznego i nauk farmakologicznych.
Cel pracy
1. Systematyczny przegląd, analiza i próba klasyfikacji dostępnych wyników badań interakcji pomiędzy lekiem roślinnym lub suplementem diety pochodzenia roślinnego a lekiem syntetycznym, dotyczących ośrodkowego układu nerwowego (OUN) w kontekście:
a) mechanizmów działania leku roślinnego, jako punktów uchwytu dla interakcji pomiędzy lekiem roślinnym a lekiem syntetycznym,
b) badań in vitro i na modelu zwierzęcym dotyczących tego problemu,
c) zgłoszonych przypadków interakcji i badań klinicznych dotyczących interakcji pomiędzy lekiem roślinnym a lekiem syntetycznym.
2. Ocena wielkości populacji stosującej preparaty ziołowe i suplementy diety oraz ocena narażenia na ryzyko wystąpienia interakcji pomiędzy lekiem roślinnym a lekiem syntetycznym na podstawie:
a) systematycznego przeglądu badań epidemiologicznych,
b) przeprowadzonej ankiety.
3. Próba wykazania klinicznych i terapeutycznych implikacji potencjalnych interakcji pomiędzy lekiem roślinnym lub suplementem diety a lekiem syntetycznym na poziomie OUN.
Materiały i metody
W pracy dokonano systematycznego przeglądu bibliografii naukowej (publikacji źródłowych i przeglądowych), dotyczącej interakcji leków roślinnych i suplementów diety z lekami syntetycznymi na poziomie OUN. Przegląd bibliografii został prze
To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.