Przegląd piśmiennictwa z pediatrii

© Borgis - Nowa Pediatria 2/2001, s. 47-52

Wpływ dodatkowego długofalowego zastosowania probiotyków z mlekiem na zmniejszenie liczby infekcji u dzieci przebywających w zakładach zbiorowych (żłobki, przedszkola): randomizowane badanie kliniczne z podwójnie ślepą próbą.
Effect of long term consumption of probiotic milk on infections in children attending day care centers: double blind, randomised trial.
Hatakka K, Savilahti E, Ponka A et al.
BMJ, 2001; 322:1327.
Wiadomo, że dzieci pozostawione w ośrodkach zbiorowej opieki dziennej są 1,5-3 razy bardziej narażone na zakażenia dróg oddechowych oraz układu pokarmowego, dlatego poszukuje się metod skutecznej profilaktyki tych infekcji.
Celem badania było oszacowanie, czy długoterminowe podawanie mleka probiotycznego może redukować częstotliwość występowania infekcji żołądkowo-jelitowych i dróg oddechowych u dzieci przebywających w ośrodkach dziennej opieki zbiorowej.
Przeprowadzono randomizowane badanie kliniczne z podwójną ślepą próbą, kontrolowane placebo, trwające ponad 6 miesięcy. W badaniu wzięło udział 571 zdrowych dzieci w wieku od 1 do 6 lat z 18 ośrodków opieki dziennej w Helsinkach: 282 (średni wiek 4,6 roku) w grupie poddawanej interwencji oraz 289 dzieci (średni wiek 4,4 roku) w grupie kontrolnej.
Interwencję przeprowadzono w ciągu siedmiu miesięcy w sezonie, w którym zwykle jest największy odsetek infekcji. Dzieciom podawano mleko zawierające Lactobacillus GG lub bez nich. Średnia dzienna porcja spożywanego mleka wynosiła w obu grupach 260 ml.
W badaniu pomiarowi podlegała ilość dni z objawami zakażenia układu oddechowego i pokarmowego, liczba dni nieobecności w ośrodku z powodu infekcji, zdiagnozowane przez lekarza infekcje układu oddechowego oraz częstotliwość stosowania antybiotyków.
Dzieci w grupie otrzymującej mleko z Lactobacillus GG miały mniej dni nieobecności w ośrodku z powodu choroby (4,9 vs 5,8 dnia). Stwierdzono także względną redukcję o 17% liczby dzieci doświadczających zakażeń układu oddechowego z powikłaniami i zakażeniami dolnych dróg oddechowych oraz 19% względną redukcję częstotliwości konieczności zastosowania antybiotykoterapii z powodu zakażenia układu oddechowego. W grupie otrzymującej probiotyczne mleko stwierdzono 21% redukcję częstotliwości występowania zakażenia ucha środkowego, chociaż różnica między grupami nie osiągnęła znamienności statystycznej. Dzieci otrzymujące Lactobacillus GG miały mniejszą liczbę dni absencji z powodu choroby, co sugeruje, że probiotyki mogą łagodzić przebieg zakażeń układu oddechowego.
Zakażenia układu oddechowego u dzieci mają silny wpływ na rodzinę i społeczeństwo w ogóle. W latach 1985 do 1986 roczny koszt społeczny spowodowany chorobami u dzieci pozostających pod opieką ośrodków opieki dziennej wynosił 650-2300 funtów na dziecko, zależnie od wieku. Dlatego redukcja o 10-20% częstotliwości występowania infekcji oraz absencji w żłobkach i przedszkolach może mieć znaczenie kliniczne dla zdrowia oraz duże znaczenie ekonomiczne.
Konieczne są alternatywne programy zapobiegania infekcjom układu oddechowego. Zastosowanie probiotycznego mleka jest łatwą i akceptowalną metodą bez działań niepożądanych. Wyniki tego badania wskazują, że mleko probiotyczne zawierające Lactobacillus GG może redukować częstotliwość występowania infekcji dróg oddechowych oraz ich powikłań u dzieci ze żłobków i przedszkoli.

Profilaktyczne zastosowanie Lactobacillus GG zmniejsza ryzyko szpitalnej biegunki u niemowląt.
Efficaccy of Lactobacillus GG in prevention of noso-comical diarrhea in infants.
Szajewska H, Kotowska M, Mrukowicz J, Armańska M, Mikołajczyk W.
J Pediatr, 2001; 138: 361-365.
Jak potwierdziło badanie z Warszawy profilaktyczne zastosowanie szczepów Lactobacillus u hospitalizowanych niemowląt zmniejsza ryzyko rozwoju biegunki.
W badaniu wzięło udział 81 dzieci w wieku 1-36 miesięcy, hospitalizowanych z innych powodów niż biegunka. Przeprowadzono randomizowane badanie kliniczne z podwójnie ślepą próbą. Dzieci otrzymywały po przyjęciu do szpitala preparat Lactobacillus (n = 45) w dawce 6 x 109 jednostek tworzących kolonie, lub podobne w wyglądzie placebo (n = 36) dwa razy dziennie doustnie przez cały okres hospitalizacji.
Podawanie Lactobacillus zmniejszyło ryzyko wewnątrzszpitalnych biegunek (>?3 luźne lub wodniste stolce/24 godziny) w porównaniu z placebo (6,7% vs 33,3%). Częstotliwość zakażeń rotawirusowych była podobna w grupie dzieci otrzymujących profilaktykę Lactobacillus i w grupie kontrolnej (20% vs 27,8%). Natomiast zastosowanie szczepów Lactobacillus w porównaniu z placebo znamiennie zmniejszyło ryzyko zapalenia błony śluzowej żołądka i jelit spowodowanych przez rotawirusy (1/45 [2,2%] vs 6/36 [16,7%]).
Profilaktyczne zastosowanie szczepów Lactobacillus znamiennie zmniejszyło ryzyko biegunek wewnątrzszpitalnych u niemowląt, a szczególnie rotawirusowego zapalenia żołądka i jelit.

Probiotyki w leczeniu wyprysku atopowego.
Probiotics in the management of atopic eczema.
Isolauri E, Arvola T, Sutas Y, Moilanen E, Salminen S,
Clin Exp Allergy, 2000; 30: 1604-1610.
W ostatnich dwóch dekadach częstotliwość występowania chorób alergicznych, w krajach rozwiniętych znamiennie wzrosła, dlatego poszukiwane są nowe podejścia do profilaktyki i leczenia tych schorzeń.
Przeprowadzono randomizowane badanie kliniczne, z podwójnie ślepą próbą kontrolowane placebo, oceniające możliwości probiotyków w hamowaniu zapalenia alergicznego we wczesnym stadium.
Do badania włączono 27 niemowląt, w średnim wieku 4,6 miesięcy, które miały wyprysk atopowy w czasie wyłącznego żywienia mlekiem, kobiecym, które nie otrzymały żadnego innego mleka, ani mieszanki mlekozastępczej. Dzieci te otrzymały mieszankę silnie hydrolizowanych białek serwatki suplementowanej Bifidobacterium lactis Bb-12 lub szczepem Lactobacillus GG lub też tę samą mieszankę bez dodatku probiotyków. Miernikami oceny było nasilenie i zaawansowanie wyprysku atopowego, wzrost i odżywienie niemowląt oraz stężenia krążących cytokin/chemokin oraz rozpuszczalnych cząstek adhezyjnych w surowicy, a także metyl-histamina i eozynofilowe białko X w moczu.
Punktacja w skali SCORAD, wykazującej nasilenie i zaawansowanie wyprysku atopowego, wynosiła średnio 16 (7-25) w czasie karmienia piersią. Po 2 miesiącach u pacjentów otrzymujących mieszankę z probiotykiem wystąpiła znamienna poprawa stanu skóry w porównaniu z grupą dzieci otrzymujących mieszankę bez suplementacji. Punktacja SCORAD zmniejszyła się w grupie otrzymującej Bifidobacterium lactis Bp do 0, a w grupie otrzymującej Lactobacillus GG do 1, w porównaniu z grupą bez suplementacji 13,4, podobnie jak redukcja stężenia rozpuszczalnych cząstek adhezyjnych w surowicy i eozynofilowego białka X w moczu.
Wyniki tego badania wykazały klinicznie, że pewne szczepy probiotyków modyfikują zmiany zależne od zapalenia alergicznego. Dane te wskazują także, że probiotyki mogą przeciwdziałać zapalnej odpowiedzi poza środowiskiem przewodu pokarmowego. Połączony efekt tych dwu szczepów probiotyków może pozwolić przebrnąć niemowlętom przez okres wprowadzania do diety kolejnych alergenów, zabezpieczając je przed alergizacją. Tak więc zastosowanie probiotyków stwarza nowy kierunek w profilaktyce i leczeniu alergii pokarmowych.

Mleka modyfikowane dla dzieci powyżej 12 miesiąca życia.
Milk formuls for young children.
Hozyasz K,
Med Rodzinna, 2001; 4(1): 27-29.
Mleko krowie i jego przetwory powinny wchodzić w skład diety każdego zdrowego dziecka w wieku poniemowlęcym. Mleko jest doskonałym źródłem białka oraz innych m

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.