Sesja historyczno-naukowa w 10 rocznicę śmierci Prof. dr. med. Stanisława Pokrzywnickiego i>„Nie zapominaj o przeszłości patrząc w przyszłość&rdquo

W dniu 24 listopada 2003 r. – Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie zorganizowała Sesję naukowo-historyczną poświęconą pamięci Prof. dr med. Stanisława Pok-rzywnickiego, w 10. rocznicę Jego śmierci.

Otwarcia Sesji dokonał kierownik kliniki – Prof. dr hab. Z. Rybicki. Powitał przybyłych gości: córkę i wnuczkę Profesora, profesorów seniorów, pracowników nauki, bliskich współpracowników Stanisława Pokrzywnickiego oraz liczne grono młodych lekarzy anestejologów.

Słowo wstępne wygłosił Gen. bryg. prof. dr hab. med. Marek Markuszewski mówiąc m.in.: „Przed oczyma mam obraz życzliwego skromnego człowieka o wielkiej wiedzy, kulturze i humanizmie. W odniesieniu do Pana płk prof. dr med. Stanisława Pokrzywnickiego w pełni spełniają się słowa Horacego – NON OMNIS MORIAR, o czym dowodnie świadczy nasza obecność na konferencji będącej laudacją na Jego cześć”.

Program konferencji obejmował referaty poświęcone Profesorowi Stanisławowi Pokrzywnickiemu:

- Maria Szymańska-Kowalska – Pierwsza w Polsce Katedra Anestezjologii

- Witold Jurczyk – Zasługi w tworzeniu anestezjologii w Polsce

- Zdzisław Rondio – O działalności wydawniczej i kierowaniu czasopismem

- Wojciech Gaszyński – Dokonania w anestezjologii wojskowej

Oraz inne:

- Elżbieta Sokół-Kobielska – Od kurary do esmeronu. Czy to przepaść, czy tylko różnica?

- Dariusz Maciejewski – Jak postęp technologiczny podnosi standard sztucznej wentylacji

Dzisiejsza sesja ma na celu przypomnienie młodszym pokoleniom anestezjologów rozmiaru dokonań Prof. dr med. Stanisława Pokrzywnickiego w zakresie organizacji i rozwoju polskiej anestezjologii, które są ogromne i nie do przecenienia dla rozwoju tej gałęzi medycyny w kraju.

Prof. dr med. Stanisław Pokrzywnicki był wspaniałym człowiekiem o wielkim poczuciu godności i honoru, o nadludzkiej, wręcz judymowskiej pasji pracy oraz fanatycznym zapale w realizacji swoich planów, a jednocześnie mądrym przewidującym nauczycielem, przyjacielem młodzieży i Mistrzem dla swoich uczniów.

Pierwsza w Polsce Katedra Anestezjologii wraz z Zakładem powstała 4 grudnia 1961 roku w Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi; była usytuowana przy ul. Żeromskiego 113. Jej kierownikiem został doc. dr med. Stanisław Pokrzywnicki, zaś asystentami byli lekarze Antoni Majka późniejszy adiunkt, Maria Szymańska, Wojciech Raczkowski, Sawina Szyrmer i Janusz Kobielski. Pielęgniarką anestezjologiczną, później oddziałową, była Gabriela Rózga a sekretarką Maria Niewiarowska. Należy tu chociaż wspomnieć o nieocenionej pomocy Pani Marii Pokrzywnickiej – żony Profesora, która zupełnie bezinteresownie pomagała zespołowi, zwłaszcza w pokonaniu zawiłości języka angielskiego.

Chociaż zespół anestezjologów Katedry był nieliczny, to tworzył grupę ludzi zżytych, ambitnych, dążących do samodoskonalenia w toku pozytywnej rywalizacji i gotowych do dzielenia się swoją wiedzą z coraz liczniej przybywającymi słuchaczami kursów podstawowych i w miarę upływu czasu, także doskonalących w zakresie anestezjologii.

Budzenie ambicji zespołu w dążeniu do doskonalenia zawdzięczaliśmy naszemu Nauczycielowi i Mistrzowi Prof. Stanisławowi Pokrzywnickiemu, który chętnie i bezinteresownie dzielił się z nami swą wiedzą, ale stawiał również przed nami wygórowane wymagania, budził ambicje i zachęcał do zdrowej rywalizacji.

Mistrz Pokrzywnicki doskonale panował nad swoim warsztatem pracy, dawał nam poczucie bezpieczeństwa, a dla wielu z nas był także życiowym przewodnikiem i autorytetem duchowym.

W styczniu 1965 roku Katedrę Anestezjologii przeniesiono do Warszawy, gdzie początkowo w ramach 2 Centralnego Szpitala Wojskowego, a następnie Centrum Kształcenia Podyplomowego Wojskowej Akademii Medycznej, działała wprawdzie pod tym samym kierownictwem ale już z o wiele większym zespołem i w lepszych warunkach. Długa droga do tego miejsca nie była łatwa.

Płk prof. dr med. Stanisław Pokrzywnicki urodził się 7 maja 1909 roku we wsi Sójki w powiecie kutnowskim. Świadectwo dojrzałości uzyskał w Ogólnokształcącej Szkole Średniej w Kutnie w 1929 r. W latach 1930-1936 odbywał studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego, uzyskując dyplom lekarza w 1936 r. W latach 1936-1939 był lekarzem 6 Pułku Lotnictwa we Lwowie. W 1939 r., 17 września, po bitwie pod Łodzią, wraz z jednostką wojskową przekroczył granicę rumuńską i następnie przez Bejrut, Marsylię w 1940 r. przedostał się do Anglii, gdzie do 1947 r. był lekarzem w Polskim Dywizjonie 302, Lotnictwa Królewskich Sił Powietrznych Anglii.

Po skończonej wojnie specjalizował się w anestezjologii w Oksfordzie u Prof. Sir Roberta Macintosha i jesienią 1947 r. powrócił do Polski wraz z rodziną – żoną Marią, Irlandką i córką Evelyne, do swego rodzinnego gniazda w Kutnie, z doskonałymi opiniami od ówczesnych światowych autorytetów anestezjologii, profesorów Macintosha, Mushina i Stonehama.

W tamtych czasach nie mógł realizować swego planu organizacji anestezjologii w Polsce a nawet miał ogromne trudności ze znalezieniem jakiejkolwiek pracy. Po długich poszukiwaniach znalazł zatrudnienie w II Klinice Chirurgicznej Uniwersytetu Łódzkiego, kierowanej przez pionierów chirurgii polskiej – początkowo prof. Jerzego Rutkowskiego, a następnie prof. Jana Molla, gdzie pracował w latach 1948-1961, jako anestezjolog - starszy asystent, adiunkt i docent.

W 1949 r. uzyskał stopień doktora medycyny na podstawie rozprawy pt. „ 63 przypadki zastosowania ciał czynnych kurary w znieczuleniu ogólnym”, a w 1955 r. stopień docenta.

4 grudnia 1961 r. został powołany do wojska na stanowisko kierownika pierwszej w Polsce Katedry Anestezjologii w Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi.

W styczniu 1965 r. Katedra Anestezjologii została przeniesiona do Warszawy do Centralnego Szpitala Wojskowego Akademii Medycznej, przekształconego następnie w Instytut Kształcenia Podyplomowego WAM, którym Profesor kierował aż do przejścia na emeryturę.

W 1965 r. Rada Państwa nadała doc. dr Stanisławowi Pokrzywnickiemu tytuł profesora nadzwyczajnego, zaś w 1975 r. tytuł profesora zwyczajnego.

W latach 1962-1974 Profesor pełnił funkcję Specjalisty Krajowego w zakresie anestezjologii przy Ministrze Zdrowia i Opieki Społecznej, a od 1968 do 1974 r. był Naczelnym Anestezjologiem Wojska Polskiego.

W latach 1962-1970 był prezesem Towarzystwa Anestezjologów Polskich, a latach 1968-1972 wice-przewodniczącym Światowej Federacji Towarzystw Anestezjologicznych.

Był członkiem honorowym Czechosłowackiego Towarzystwa Lekarskiego im. J. F. Purkinjego oraz Towarzystwa Anestezjologii i Reanimacji Niemieckiej Republiki Demokratycznej, a także Towarzystwa Anestezjologów Polskich oraz Sekcji Ratownictwa.

Był doktorem honoris causa Poznańskiej, Śląskiej i Wojskowej Akademii Medycznej.

Od 1968 do 1988 r. pełnił funkcję Redaktora Naczelnego pierwszego w krajach Europy Środkowo-Wschodniej czasopisma z zakresu anestezjologii: „Anestezjologia Intensywna Terapia” i w latach 1973-1976 jego angielskiej wersji. W latach 1961-1968 był Przewodniczącym Komisji Anestezji i Resuscytacji Komitetu Nauk Klinicznych Wydziału VI Polskiej Akademii Nauk.

Był redaktorem naczelnym wielu podręczników, w tym pierwszego w języku polskim tłumaczenia anestezjologii – W. D. Wylie´go i H. C. Churchill-Dawidsona. Był autorem 58 prac naukowych, promotorem 29 prac doktorskich oraz opiekunem co najmniej 8 prac habilitacyjnych

Za kadencji Prof. dr med. Stanisława Pokrzywnickiego wzrosła liczba anestezjologów w Polsce z zaledwie 26 wyspecjalizowanych w 1960 r. do ponad 2 tysięcy w 1994 r. Profesor zorganizował ponad sto kursów podstawowych i doskonalących, w których uczestniczyło ponad tysiąc lekarzy. Jego wieloletnim wysiłkom i staraniom zawdzięczamy także utworzenie oddziałów/działów anestezjologii i intensywnej terapii w naszym kraju.

W 1984 r. Prof. dr med. Stanisław Pokrzywnicki przeszedł w stan spoczynku. 20 listopada 1993 roku zmarł i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym – Powązki w Warszawie, kwatera G-1–3.

Profesor Stanisław Pokrzywnicki napotkał niezwyk

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.