Leczenie stomatologiczne pacjentów z autyzmem na podstawie piśmiennictwa
© Borgis - Nowa Stomatologia 1-2/2009, s. 32-35
*Sylwia Chroma, Ewa Iwanicka-Grzegorek
Zaburzenia autystyczne określamy jako zaburzenia całościowe rozwojowe. Najlepiej poznanym zaburzeniem z tej grupy jest autyzm dziecięcy. Pierwszym badaczem, który opisał to schorzenie w 1943 r. był Leo Kanner (1). Zaburzenia autystyczne rozwijają się w dzieciństwie i utrzymują w życiu dorosłym. Jest ono rozległym zaburzeniem rozwojowym pojawiającym się w ciągu pierwszych 30. miesięcy życia.
Wśród cech autyzmu najczęściej obserwuje się upośledzenie funkcjonowania społecznego, które przejawia się w upośledzeniu funkcji interakcji z innymi dziećmi. Dziecko autystyczne jest wycofane, zamknięte, ma ubogi kontakt z rówieśnikami, wykazuje brak zainteresowania innymi osobami, nie lubi głaskania i przytulania. W przypadku niepowodzeń lub przykrych sytuacji, nie oczekuje pocieszenia od innych. Dzieci te mają częste problemy z prawidłową reakcją odwzajemniającą zachowania społeczne, wykazują trudności z rozpoznaniem uczuć, bardzo ciężko dostosowują swoje zachowanie do określonej sytuacji społecznej i w sposób ograniczony wyrażają empatię. Ponadto kolejną cechą autyzmu jest zaburzenie komunikacji dotyczące zarówno rozumienia, jak i ekspresji mowy oraz mimiki. Z badań wynika, że 50% dzieci autystycznych ma problemy z prawidłowym wykorzystaniem mowy, wypowiadają się chaotycznie, używają zlepków słów bez logicznego powiązania. Osoba chora używa mowy, aby coś zasygnalizować nie potrafi natomiast rozmawiać na tematy abstrakcyjne. Mowa dzieci autystycznych różni się od mowy dzieci zdrowych. U osób z autyzmem mowa ma postać śpiewu lub monotonnego buczenia, często obserwuje się zmienną intonację a głos może mieć różną barwę. Zauważono, że gestykulacja jest ograniczona i słabo zintegrowana, dziecko wielokrotnie nieprawidłowo na coś wskazuje (2).
Ograniczony i powtarzający się wzorzec aktywności i zainteresowań jest następną cechą autyzmu. Wiąże się z oporem wobec zmian i przywiązaniem do rutynowych zachowań. Bardzo często ci chorzy bezładnie machają rękami, wykręcają ręce i dołączają do tego inne stereotypowe dla choroby zachowania, takie jak: ustawianie przedmiotów w rzędzie, przywiązanie do zwykłych przedmiotów np.: kosza na śmieci, którego usunięcie przez rodziców prowadzi do napadu agresji. Są to osoby znacznie pochłonięte obserwacją wybranych obiektów, drobiazgów – zupełnie nieistotnych dla zdrowego człowieka. W niezwykły sposób fascynują się zwyczajnymi przedmiotami z najbliższego otoczenia np: suwakami, włosami. Dzieci z autyzmem rzadko biorą udział w zabawach, które wymagają użycia wyobraźni, będącej naturalnym aspektem zabaw dzieci zdrowych.
Wśród zaburzeń towarzyszących chorobie obserwuje się: upośledzenie umysłowe, napady padaczkowe, nadruchliwość, a także zaburzenia zachowania i emocji oraz wybuchy złości, lęki i fobie. Dzieci z autyzmem mają obniżony próg bólu i dlatego często obserwuje się u nich skłonność do samookaleczeń (3). Istnieją badania, w których stwierdzono, że dzieci z autyzmem i ADHD mają większe skłonności do brutalnych zachowań takich jak: kopanie, bicie innych dzieci, opiekunów lub przedmiotów (4). Autyzm jest rzadko rozpoznawany w pierwszym roku życia dziecka. Rodzice lub opiekunowie zauważają, że ich dziecko nie lubi być przytulane i nie pragnie kontaktu z bliskimi osobami. Takie nienaturalne zachowanie dziecka, powinno skłonić rodziców lub opiekunów do wizyty u neurologa lub psychiatry, gdyż może być pierwszą oznaką autyzmu.
Czynnikami odpowiedzialnymi za występowanie choroby są prawdopodobnie geny zlokalizowane na chromosomie 2, 7, 15, 16 i 19 (5).
Istnieją również teorie mówiące o tym, że autyzm spowodowany jest mikrouszkodzeniem lub mikrodysfunkcją mózgu. Do mikrodysfunkcji mózgu może dochodzić na drodze silnych infekcji bakteryjnych czy wirusowych, a także są wysuwane przypuszczenia, że wieloskładnikowe szczepionki mogą działać w podobny sposób, a zwłaszcza te, które podawane są dzieciom przed ukończeniem pierwszego roku życia.
W badaniach autopsyjnych osób cierpiących na autyzm stwierdzono nieprawidłową grubość komórek i nieprawidłowy rozmiar neuronów w obszarze układ
To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.