Występowanie halitozy u 12-letnich dzieci – badanie pilotażowe

© Borgis - Nowa Stomatologia 1-2/2009, s. 13-16

*Ewa Iwanicka-Grzegorek1, Joanna Michalik2, Joanna Kępa-Prokopienko1

Wstęp
Problem halitozy dotyka ludzi w różnym wieku, zarówno kobiet jak i mężczyzn. Badania epidemiologiczne halitozy nie są prowadzone systematycznie, tak jak badania dotyczące próchnicy. Szacunkowo podaje się, że halitoza dotyka co 8 pacjenta, niezależnie od płci (1, 2). Z problemem halitozy boryka się około 90 milionów Amerykanów, a dla porównania – blisko 18 milionów choruje na cukrzycę. Częstotliwość występowania fetor ex ore jest zatem prawie pięciokrotnie większa (1, 2). W Japonii zostały przeprowadzone badania na 33 427 osobach powyżej 15. roku życia, które wykazały, że na halitozę cierpi 14,5% badanych (3). W Szwecji badaniami objęto 1681 osób w wieku 30-40 lat z okolicy Sztokholmu. Stwierdzono występowanie nieświeżego oddechu u 2,4% badanych, przy czym uwzględniono tylko te osoby, u których ocena organoleptyczna wynosiła 5 (4). Natomiast po analizie ankiety przeprowadzonej we Francji wśród 4815 osób powyżej 15. roku życia, stwierdzono, że 22% badanych podejrzewa u siebie nieprzyjemny zapach z ust (5). Należy podkreślić, że badania obejmują zwykle osoby dorosłe, bardzo rzadko starszą młodzież. W aktualnym piśmiennictwie można znaleźć pojedyncze badania dotyczące problemów z brzydkim oddechem u dzieci. Wydaje się, że powodem takiej sytuacji było wieloletnie przekonanie, że halitoza jest jedynie objawem związanym z chorobami przyzębia. Tymczasem najczęstszą przyczyną halitozy ustnej są bakterie bytujące na grzbietowej tylnej części języka, zwykle w postaci nalotu (2, 6, 7). Główne grupy przyczyn powstawania fetor ex ore w jamie ustnej i poza jamą ustną uwzględnia klasyfikacja opublikowana przez Yaegakiego i Coila (8). Podczas diagnozowania pacjentów w kierunku halitozy należy brać pod uwagę, że niektóre metabolity przyjmowanych leków mogą znajdować się w powietrzu pęcherzykowym i powodować nieprzyjemny zapach. I tak np. disulfiram, podawany w chorobie alkoholowej, jest metabolizowany do dwusiarczku węgla (9). Należy także pamiętać, że nieprzyjemny zapach może być spowodowany spożywaniem niektórych pokarmów (czosnek, cebula) (2, 8). Dlatego też, przed postawieniem rozpoznania halitozy ustnej należy wykluczyć powyższe przyczyny brzydkiego zapachu. Częstym objawem zgłaszanym przez pacjentów jest poranny brzydki zapach z jamy ustnej, zwany również porannym niesmakiem. Jest to dość powszechnie występujący objaw będący efektem zmniejszonego wydzielania śliny podczas snu. Ślina, dzięki swojej właściwości mechanicznego oczyszczania tkanek jamy ustnej, przyczynia się do zmniejszenia ilości bakterii odpowiedzialnych za nieprzyjemny zapach. Natomiast podczas snu dochodzi do nadmiernego gromadzenia się drobnoustrojów w jamie ustnej, podwyższa się pH śliny w kierunku zasadowym, co prowadzi do zwiększonego namnażania się bakterii i nasilenia procesów przemian bakteryjnych (2, 8). U takich pacjentów również nie rozpoznaje się halitozy.
Wiele z czynników etiologicznych halitozy występuje u dzieci. Dlatego interesującym problemem wydaje się pytanie o częstotliwość występowania halitozy u dzieci. W trakcie niniejszego badania pilotażowego oceniano występowanie i nasilenie halitozy u dzieci 12-letnich. W trakcie badania poszukiwano również związku pomiędzy nawykami i zachowaniami higienicznymi związanymi z jamą ustną a wystąpieniem halitozy.
Materiał i metody
Badania przeprowadzono w 2007 roku w Zakładzie Stomatologii Zachowawczej Instytutu Stomatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Do badań zakwalifikowano grupę 124 dzieci w wieku 12 lat, które były uczniami losowo wybranej szkoły podstawowej. W badanej grupie dziewczynki stanowi

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.