Ocena stanu jamy ustnej u pacjentów chorych na stwardnienie rozsiane – badania pilotażowe

Stwardnienie rozsiane (sclerosis multiplex) jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzującą się obecnością rozsianych ognisk demielinizacji w mózgu i rdzeniu kręgowym (1). Wraz z upływem czasu choroby, dołączają się i utrwalają liczne zaburzenia neurologiczne. Bardzo częstym pierwszym objawem tej choroby jest nagłe pojawienie się kłopotów z chodzeniem, czasami może wystąpić także niesprawność mięśni kończyn górnych, zwłaszcza dłoni.

Stwardnienie rozsiane występuje z częstotliwością 30-100 zachorowań na 100 000 mieszkańców, głównie osób w wieku 30-35 lat, rasy białej mieszkających w strefie klimatu umiarkowanego i chłodnego (2). Etiologia choroby nie jest w pełni poznana. Obecnie sądzi się, że stwardnienie rozsiane może mieć tło genetyczne, autoimmunologiczne, infekcyjne, a nawet neurodegeneracyjne (3). Wśród możliwych czynników infekcyjnych związanych z etiologią stwardnienia rozsianego wymienia się potencjalnie patogenne wirusy takie jak: wirusy Herpes typ 6, MRSV – retrowirus związany ze stwardnieniem rozsianym, korona wirusy, wirus JC i EBV – wirus Epstein-Barr (4). Sugeruje się, że przyczyną choroby mogą być również opary rtęci wydobywające się z wypełnień amalgamatowych podczas żucia czy spożywania gorących pokarmów, jednak te sugestie nigdy nie zostały w pełni naukowo udowodnione w badaniach randomizowanych (5).

Jest to choroba, która przebiega różnie, może przebiegać z kolejnymi rzutami i remisjami, albo od początku jest przewlekła, lub po okresie rzutów i remisji przybiera wtórnie postać przewlekłą.

Charakterystyczne dla stwardnienia rozsianego są wygórowane odruchy głębokie, często pojawia się objaw Babińskiego, mogą występować drżenia kończyn przypominające chorobę Parkinsona.

Objawy choroby są bardzo różnorodne, najczęściej spotyka się zaburzenia czucia obwodowego, parestezje dotyczące jednej lub obu kończyn, tułowia, a także twarzy, neuralgię nerwu trójdzielnego, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, oczopląs, głuchotę. Chorzy na stwardnienie rozsiane, w miarę postępu choroby, tracą manualną sprawność, co uniemożliwia im poruszanie się oraz dbałość o własną higienę, w tym i o higienę jamy ustnej.

W utrzymaniu prawidłowej higieny jamy ustnej ogromne znaczenie ma regularne i prawidłowe szczotkowanie zębów, gdzie duże znaczenie ma sprawność manualna. Profesjonalna profilaktyka przeprowadzana w domu i w gabinecie stomatologicznym skutecznie wpływa na redukcję bakterii powodujących próchnicę zębów. W celu polepszenia higieny jamy ustnej stosujemy płukanki o działaniu bakteriobójczym lub bakteriostatycznym.

Bardzo istotnym czynnikiem, wpływającym na zdrowie jamy ustnej jest prawidłowe wydzielanie śliny przez gruczoły ślinowe, które odbywa się na drodze nerwowej.

Celem pracy jest ocena stanu jamy ustnej u pacjentów chorych na stwardnienie rozsiane w oparciu o wskaźniki dotyczące higieny (OHI), obecności i umiejscowienia płytki bakteryjnej prowadzącej do ryzyka rozwoju choroby próchnicowej (API), wskaźnika krwawienia (GBI) oraz historii choroby próchnicowej (PUW).

W badaniu wzięło udział 25 osób chorych na stwardnienie rozsiane w wieku od 23 do 64 lat. Przebadano 19 kobiet oraz 6 mężczyzn. Okres trwania choroby u badanych osób wynosił od 2 do 25 lat, średnio 12.

Osoby badane pochodziły z Warszawy i regionu warszawskiego.

Pacjentów z badanej grupy podzielono na dwie grupy wiekowe:

I grupa: osoby w wieku 35-44 lat.

II grupa: osoby powyżej 44. roku życia.

Dokonano także podziału na grupę osób pełnosprawnych i niepełnosprawnych, aby ocenić stan higieny jamy ustnej u badanych z uwzględnieniem sprawności manualnej.

Odsetek procentowy badanych przedstawia się następująco:

19 kobiet to 76%, 6 mężczyzn to 24%, osoby w wieku 35-44 lat to 16 osób czyli 64%, osoby w wieku powyżej 44 lat 36%, 13 osób pełnosprawnych to 52%, natomiast osoby niepełnosprawne stanowią 12 czyli 48%.

W warunkach gabinetu stomatologicznego, w świetle lampy bezcieniowej z użyciem zgłębnika i lusterka stomatologicznego przeprowadzono badanie przedmiotowe i oceniono:

1) Wskaźnik OHI wg Greena i Vermilliona oceniający stan higieny jamy ustnej w badanej grupie.

2) Wskaźniki obrazujące umiejscowienie płytki (API) i krwawienie z dziąseł GBI, które obrazują ryzyko wystąpienia choroby próchnicowej (1).

3) Wskaźnik PUW, który obrazuje historię choroby próchnicowej.

Wyniki badań rejestrowano w kartach pacjentów.

W całej badanej grupie stan higieny oceniono jako średni, OHI 1,5.

W badanej grupie wartości wskaźnika OHI przedstawiały się od 0 do 2,86.

Osoby będące w przedziale wie

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.