Stan i potrzeby lecznicze przyzębia osób dorosłych w wieku 35-44 lat, zamieszkałych w regionie warszawskim – badania porównawcze

© Borgis - Nowa Stomatologia 4/2001, s. 38-42

Wojciech Popowski1, Paweł Plakwicz1, Piotr Wieczorek1,
Piotr Wychowański1, Barbara Juszczyk-Popowska2

W 1987 roku podjęte zostały badania epidemiologiczne chorób i wad narządu żucia wybranych grup populacji polskiej. Badania prowadzone były pod patronatem Światowej Organizacji Zdrowia. Osiem lat później w 1995 r. badania zostały powtórzone. Zastosowany schemat badań opracowany przez ŚOZ zapewnił jednolitość metod badawczych i kryteriów oceny, co pozwoliło na uzyskanie porównywalnych wyników badań (1, 2, 3, 4, 5).
Praca niniejsza ma na celu dokonanie porównania stanu zdrowia i potrzeb leczniczych przyzębia u osób w wieku 35-44 lat, zamieszkałych w regionie warszawskim, na podstawie przeprowadzonych badań w roku 1987 i 1995.
Materiał i metody
Zbadano stan przyzębia grupy osób w wieku 35-44 lat zamieszkałych w Warszawie, Sulejówku oraz wsi Wiązowna, według schematu epidemiologicznego – duże miasto, małe miasto i wieś. Miejscowości te zostały wybrane losowo, w każdej z nich również na drodze losowej wybrano do badania po 30 mężczyzn i 30 kobiet. W 1995 roku losowana była jedynie grupa badanych osób, miejscowości w których prowadzono badania pozostały te same.
Badania prowadzone były w gabinecie stomatologicznym, przy sztucznym oświetleniu, przez lekarzy przeszkolonych w technice badania. Do badania przyzębia został użyty zgłębnik WHO-621. Do oceny stanu przyzębia zastosowano wskaźnik potrzeb leczniczych przyzębia CPITN. Wyniki badań rejestrowane były na kartach WHO Oral Health Assessment From-1986. Uzyskane wyniki obrazujące stan zdrowia przyzębia porównane zostały w zależności od płci i miejsca zamieszkania badanych i opracowane statystycznie przy użyciu testów, dla frakcji t-Studenta.
Wyniki
Porównanie odsetka osób z najwyższymi wartościami kodów CPITN przedstawiono w tabeli 1. Z porównania tego wynika, że w okresie 8 lat wystąpiły widoczne zmiany w stanie zdrowia przyzębia, w badanej grupie osób. Zmiany te dotyczą niewielkiego wzrostu odsetka osób ze zdrowym przyzębiem o 1,2% i krwawieniem z dziąseł o 3,9% w 1995 roku i zmniejszeniem odsetka osób z kamieniem nazębnym o 27,8%. Niepokojąco natomiast wzrosły odsetki osób z kieszonkami płytkimi o 13,3% i kieszonkami głębokimi o 9,4%. Za wyjątkiem porównań odsetka osób ze zdrowym przyzębiem, pozostałe porównania są wysoce istotne statystycznie p> 0,01 (ryc. 1).
Tabela 1. Stan i potrzeby lecznicze przyzębia, odsetki osób z maksymalną oceną CPITN.
RokLiczba badanychOdsetki osób z najwyższą wartością kodów CPI Kategorie potrzeb leczniczych TN
w % 
0
zdrowe przyzębie
1
tylko krwawienie
2
kamień nazębny
3
kieszonki 4-5 mm
4
kieszonki > 6 mm
TN1TN2TN3
19871802,2**0,0**52,8**36,1**8,9**0,0**88,9**8,9**
19951803,4**3,9**25,0**49,4**18,3**3,9**74,4**18,3**
* wyniki istotne statystycznie,
** wyniki wysoce istotne statystycznie.
Ryc. 1. Porównanie stanu przyzębia CPI w odsetkach.
Porównując potrzeby lecznicze przyzębia stwierdzamy, że najwyższe odsetki badanych zarówno w 1987 r. jak i 1995 r. stanowiły osoby z potrzebami leczniczymi w kategorii TN2. W 1987 roku odsetek ten wynosił 88,9%, a w 1995 r. 74,4%, zmniejszył się więc o 14,5%. Natomiast wyraźnie zwiększyły się odsetki osób w kategorii specjalistycznych potrzeb leczniczych TN3 z 8,9% do 18,3% w 1995 roku, a więc o 9,4%. Porównania te są wysoce istotne statystycznie, p> 0,01 (ryc. 2).
Ryc. 2. Potrzeby leczenia przyzębia TN w %.
Tabela 2. Stan i potrzeby lecznicze przyzębia, odsetki osób z maksymalną oceną CPITN według płci.