Nowoczesne leczenie endodontyczne – sposoby opracowania kanału korzeniowego
© Borgis - Nowa Stomatologia 3/2001, s. 8-10
Małgorzata Kacprzak, Marta Drabarczyk-Nasińska
Endodoncja jest dziedziną stomatologii, w której w ostatnim okresie nastąpił szybki rozwój. Możliwy był on dzięki udoskonaleniu narzędzi kanałowych, wprowadzeniu mechanicznych systemów opracowania kanału i nowych materiałów służących do czasowego i ostatecznego wypełniania kanału. Postęp ten pozwolił na rozszerzenie liczby przypadków, w których można przeprowadzić leczenie endodontyczne zakończone sukcesem.
Kluczowym etapem leczenia endodontycznego jest chemiczno-mechaniczne opracowanie kanału korzeniowego zęba, z zachowaniem jego pierwotnego przebiegu. Obecnie mamy do dyspozycji szereg narzędzi przeznaczonych do opracowania światła kanału:
1. Narzędzia ręczne:
a) stalowe;
b) niklowo-tytanowe.
2. Systemy służące do mechanicznego opracowania kanału:
a) wykorzystujące specjalne kątnice i odpowiednie dla nich pilniczki:
– Canal Leader System (firmy Set);
– Excalibur (firmy W&H);
– Giromatic (firmy Micro-Mega);
– Tri Auto ZX (firmy Marita);
b) wykorzystujące konwencjonalne kątnice z możliwością regulacji ilości obrotów na minutę i specjalnie zaprojektowane do nich narzędzia (najczęściej wykonane ze stopu niklowo-tytanowego):
– Profile i Profile GT (firmy Densply Maillefer);
– Light Speed (firmy Kerr Dental);
– Power R (firmy Moyco/Union Broach);
– Quantec Series 2000 (firmy Analitic Endodontic).
3. Systemy ultradźwiękowe:
– Piezon Master 400 (firmy EMS);
– Enac (firmy Osada).
4. Systemy wykorzystujące lasery.
W naszej pracy skoncentrujemy się na najnowszych metodach opracowania kanału.
MECHANICZNE SYSTEMY OPRACOWANIA KANAŁU
Rozwój systemów mechanicznych stał się możliwy dzięki wykorzystaniu stopu niklowo-tytanowego do produkcji narzędzi endodontycznych.
Stop NiTi jest pięć razy bardziej sprężysty i dziesięć razy bardziej wytrzymały na obciążenia niż bez-rdzewna stal. Metal ten jest superelastyczny i posiada dodatkową zaletę zapamiętywania kształtu.(1) Badania naukowe dowiodły, że stop NiTi jest biokompatybilny i nie ulega korozji, nie dochodzi również do jego osłabienia podczas procesu sterylizacji (2, 3). Jest on jednak trudny do wyprodukowania. Interesującym jest, że może on występować w jednej z dwóch faz krystalizacji, zachowując się jak dwa różne metale. Kiedy pilniki NiTi nie są poddane obciążeniu mają austeniczną strukturę krystaliczną, podczas obracania i nacisku ulega ona przekształceniu w strukturę martenzytyczną, zjawisko to jest typowe dla superelastycznych metali (1).
Kiedy pilnik przechodzi z jednej fazy krystalicznej w drugą (dzieje się tak np. podczas obrotu narzędzia w świetle kanału), jest bardziej podatny na stałe odkształcenie, złamanie czy oddzielenie. Zjawisko to można zminimalizować przez przestrzeganie instrukcji obsługi i zrozumienie ograniczeń systemu mechanicznego opracowania kanałów, instrumenty powinny obracać się ze stałą i niską prędkością, nie należy pracować zużytymi narzędziami oraz używać zbyt dużej siły (4, 5). Podczas używania pilników NiTi może dochodzić do ich rozkręcania, dlatego konieczna jest kontrola ich stanu po każdym wyjęciu z kanału. Należy pamiętać, że częsta sterylizacja zmniejsza zdolność cięcia pilników NiTi, ponieważ dochodzi do zmian chemicznych w zewnętrznej strukturze instrumentu (1, 5, 6).
Obrotowe narzędzia niklowo-tytanowe różnią się znacznie od konwencjonalnych narzędzi endodontycznych. Mają one stożkowaty i zaokrąglony koniec, dzięki któremu bezpiecznie opracowują kanał, w niewielkim stopniu zmieniając jego kształt. Narzędzia te zamiast krawędzi tnących
To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.