Stan uzębienia dzieci 9- i 14-letnich z okolic Białegostoku
Cz. II. Wpływ wybranych składników pokarmowych i zabiegów higienicznych na intensywność próchnicy zębów*

Stan uzębienia dzieci zależny jest między innymi od zakresu wiedzy o profilaktyce próchnicy (1, 8). Na profilaktykę składają się nie tylko podstawowe nawyki higieniczne i stosowanie fluoru, ale również konieczność przestrzegania zaleceń dietetycznych, dotyczących spożywania m.in. węglowodanów oraz produktów dostarczających składników mineralnych i witamin.

Prawidłowa dieta, w tym ograniczenie spożycia węglowodanów oraz odpowiednia częstość i jakość spożywanych posiłków, może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka szerzenia się tej choroby, co podnosi wielu autorów (1, 3, 5, 12).

Szczególną uwagę zwraca się na częstość spożywania mleka i dojadanie między posiłkami. Mleko i jego przetwory odgrywają znaczącą rolę w dostarczaniu niezbędnych składników pokarmowych (zwłaszcza wapnia) we właściwych proporcjach i w najlepiej przyswajalnej formie. Wapń dostarczany jest drogą pokarmową i wraz z fosforem stanowi główny składnik mineralny kości. Prawidłowa dieta zapewnia wystarczającą dla organizmu dawkę wapnia (8, 13).

Celem niniejszej pracy była ocena wpływu spożycia mleka, dojadania między posiłkami oraz częstość mycia zębów na intensywność próchnicy u dzieci 9- i 14--letnich ze szkół gminnych z okolic Białegostoku.

Podobne badania przeprowadzono w 1998 roku u dzieci w tym samym wieku w szkołach m. Białegostoku (10).

Badaniem objęto 135 dzieci 9- i 14-letnich uczęszczających do trzech wylosowanych szkół gminnych znajdujących się w okolicach Białegostoku.

Zestawienie materiału badawczego oraz stan uzębienia badanych dzieci przedstawiono w I części pracy (7).

Każde z badanych dzieci odpowiadało na pytanie, jak często myje zęby. U badanych, po wykonaniu przeglądu stanu uzębienia, obliczono średnią liczbę PUW i puw z uwzględnieniem poszczególnych składowych.

Od każdego dziecka zebrano 24-godzinny wywiad żywieniowy dotyczący ilości i jakości spożywanych produktów i potraw (korzystając z „Albumu porcji i produktów potraw” wydanego przez Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie) (11). Szczególną uwagę zwrócono na spożycie mleka oraz dojadanie między posiłkami tzn. na czynniki mające istotne znaczenie dla stanu uzębienia.

Większa część dzieci dojada między posiłkami i dlatego zostały one podzielone na 3 grupy. Zwrócono uwagę na słodycze oraz owoce i warzywa.

Uzyskane wyniki badań poddano analizie statystycznej przy użyciu testu t-Studenta. Przyjęto, że średnie wartości różnią się istotnie statystycznie dla P <0,05.

Uzyskane wyniki badań zestawiono w tabelach. Tabela 1 przedstawia średnie wartości PUW i puw w uzębieniu u badanych dzieci z uwzględnieniem częstości spożycia mleka z podziałem według płci.