Aspekt stomatologiczny przebiegu astmy oskrzelowej w wieku rozwojowym

Schorzenia alergiczne, coraz częściej występujące już w pierwszych latach życia dziecka, stały się jednym z najpoważniejszych wyzwań dla współczesnej pediatrii. Choroby o podłożu alergicznym, a szczególnie astma oskrzelowa, mające charakter przewlekły, wymagają długotrwałej wielolekowej terapii, co nie pozostaje bez wpływu na rozwijający się organizm dziecka, w tym także na rozwój narządu żucia. Zarówno sama choroba, jak i przewlekła terapia, mogą w wieku rozwojowym predysponować do wystąpienia zaburzeń nie tylko w uzębieniu mlecznym i stałym, w przyzębiu i błonie śluzowej jamy ustnej, ale mogą także sprzyjać powstawaniu wad zgryzu. Astma oskrzelowa jeszcze zbyt rzadko rozpoznawana jest w pierwszych 5 latach życia dziecka. Często leczona jest nieprawidłowo wraz z przewlekłym stosowaniem antybiotykoterapii (5), co w najważniejszym okresie dla mineralizacji zębów stałych zwiększa zagrożenie enamelopatiami, a także powoduje wzrost częstości zasiedlania jamy ustnej przez grzyby z gatunku Candida.

Znaczący wzrost w ostatnich latach liczby dzieci chorych na astmę oskrzelową oraz różnego rodzaju choroby alergiczne sprawił, iż problem ten znalazł się w centrum uwagi lekarzy różnych specjalności, w tym także lekarzy pedodontów oraz rodziców i opiekunów dzieci, a ze względu na rozpowszechnienie urasta do rangi jednego z głównych zagadnień zdrowia publicz-nego.

W 1998 roku przeprowadzono stomatologiczne badania kliniczne 326 dzieci w wieku 3-15 lat przewlekle chorych na astmę oskrzelową. Badaną populację dzieci podzielono na 11 grup wiekowych (tab. 1).

W przedziale wieku 4-15 lat wydzielono 32 dzieci chorych na astmę oskrzelową lekką bez terapii sterydowej oraz 34 dzieci w przedziale wieku 5-14 lat z astmą oskrzelową umiarkowaną i ciężką z terapią sterydową wziewną. W celu przeprowadzenia badania mikologicznego na obecność grzybów drożdżopodobnych z rodzaju Candida pobrano wymazy z trzech różnych dla bytowania drobnoustrojów środowisk jamy ustnej, z ubytku próchnicowego w pierwszym zębie trzonowym, zachyłka przedsionka nad zębami siecznymi w szczęce i z grzbietu języka.

Badaną populację kontrolną stanowiły dzieci w tej samej liczebności roczników i płci, co dzieci chore na astmę oskrzelową. Badanie stanu zdrowia jamy ustnej w obydwu populacjach obejmowało stan uzębienia mlecznego i stałego wraz z potrzebami leczniczymi, stan przyzębia i periodontologiczne potrzeby lecznicze, stan kliniczny dziąseł z oceną higieny jamy ustnej, wady zgryzu oraz występowanie parafunkcji narządu żucia. Badania mikologiczne przeprowadzono tylko u dzieci chorych na astmę oskrzelową lekką bez terapii sterydowej oraz na astmę oskrzelową umiarkowaną i ciężką z terapią sterydową wziewną, a także w populacji kontrolnej.

Cel pracy stanowiła kompleksowa ocena stanu zdrowia jamy ustnej u dzieci chorych na astmę oskrzelową, uwzględniająca ciężkość choroby i stosowany schemat leczenia astmy oskrzelowej, a uzyskane wyniki badań umożliwiały opracowanie stomatologicznego interdyscyplinarnego programu promocji zdrowia jamy ustnej, profilaktyki oraz postępowania leczniczego i rehabilitacyjnego w tej grupie dyspanseryjnej.

Uzyskane wyniki wykazały, że dzieci chore na astmę oskrzelową mają znaczne pogorszenie stanu zdrowia uzębienia stałego w okresie dojrzewania, czyli pomiędzy 12 a 14 rokiem życia, w postaci większej intensywności choroby próchnicowej zębów. Szczególnie duży wzrost jest w przedziale wieku 12-13 lat. W odniesieniu do płci wyższą intensywność próchnicy zębów stałych w wieku 12-15 lat mieli chłopcy chorzy na astmę oskrzelową, niż ich rówieśnicy badanej populacji kontrolnej, przy braku różnic u dziewcząt w tym samym wieku (ryc. 1, 2).To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.