Występowanie grzybów z rodzaju Candida w jamie ustnej u pacjentów z zapaleniem dziąseł i zapaleniem przyzębia
© Borgis - Nowa Stomatologia 3/2000, s. 51-54
Sylwia Małgorzata Słotwińska, Elżbieta Pierzynowska, Tomasz Foik
Grzyby są jednymi z najbardziej niebezpiecznych mikroorganizmów, zagrażających zdrowiu i życiu człowieka. Wystąpienie grzybicy w przebiegu wielu chorób, powoduje znaczne utrudnienia w leczeniu i zwykle pogarsza stan ogólny chorego. Wiele gatunków grzybów może bytować przez całe życie człowieka w różnych ontocenozach jego organizmu, nie wywołując przy tym żadnych objawów chorobowych. Jednak wielkim błędem byłoby uznanie ich za typowy składnik mikroflory fizjologicznej człowieka. Obserwowany w ostatnich latach znaczny postęp w medycynie, związany między innymi z wprowadzeniem coraz bardziej nowoczesnych, ale jednocześnie często inwazyjnych metod diagnostycznych i leczniczych, istotnie zwiększa ryzyko wystąpienia zakażeń grzybiczych.
Większość grzybów wywołujących grzybice to gatunku kosmopolityczne. Mogą rozwijać się zarówno na powierzchni skóry, jak i w narządach wewnętrznych oraz na błonach śluzowych, w tym również w jamie ustnej, która stanowi naturalne wrota zakażenia grzybami. Szczególnie często obserwujemy kandydozę błony śluzowej jamy ustnej, której głównym czynnikiem etiologicznym są grzyby drożdżopodobne z rodzaju Candida. Zarówno próchnica zębów, jak i choroby dziąseł oraz przyzębia, sprzyjają kolonizacji jamy ustnej przez grzyby (33, 38, 41, 42, 48).
Najczęściej wykrywanym gatunkiem w ontocenozie jamy ustnej jest Candida albicans. Inne gatunki grzybów występują rzadziej. Są to m.in. Candida glabrata, Candida tropicalis, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida kefyr (Candida pseudotropicalis), Candida guiliermondii oraz nieco rzadziej rodzaj Rhodotorula i rodzaj Saccharomyces. Drobnoustroje te mogą latami bytować w jamie ustnej człowieka, nie powodując żadnych objawów chorobowych. Jednak w niesprzyjających warunkach stanowią poważne zagrożenie dla żywiciela. W piśmiennictwie opisywane są głównie grzybice związane z użytkowaniem ruchomych uzupełnień protetycznych i aparatów ortodontycznych oraz grzybice towarzyszące infekcji HIV i innym chorobom ogólnoustrojowym. Nieliczne są natomiast prace dotyczące występowania grzybów u osób z zapaleniem dziąseł i zapaleniem przyzębia. Powikłania związane z wystąpieniem infekcji grzybiczej w przebiegu zapaleń przyzębia stwarzają dodatkowe problemy terapeutyczne i znacznie utrudniają leczenie choroby podstawowej. Zatem istotne znaczenie mogą mieć wszelkie informacje na temat epidemiologii grzybów z uwzględnieniem stanu przyzębia.
Dane z piśmiennictwa o częstości występowania grzybów w jamie ustnej ludzi zdrowych są zróżnicowane i wynika z nich, że grzyby występują u 20% do 60% badanej populacji (20, 36, 37, 45, 49). Żurowski i wsp. stwierdzili obecność grzybów z rodzaju Candida spp. W jamie ustnej u 59,9% zdrowej młodzieży licealnej (49). Wiadomo jednak, że u zdrowych dzieci i młodzieży występowanie grzybów w środowisku jamy ustnej stwierdza się prawie dwukrotnie częściej niż u zdrowych osób dorosłych (20, 23, 49). W przypadku zapaleń przyzębia wzrost liczby grzybów w ontocenozie jamy ustnej obserwowano wielokrotnie (9, 13, 20, 24, 27).
Wiele gatunków grzybów to organizmy oportunistyczne, a więc nie wywołujące grzybic u osób z prawidłowo funkcj
To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.