Występowanie młodzieńczego zapalenia przyzębia u dzieci w wieku szkolnym na podstawie badań radiologicznych

Młodzieńcze zapalenie przyzębia zostało po raz pierwszy opisane przez Gottlieba w 1923 r. (5). Jest chorobą polegającą na gwałtownie postępującym niszczeniu tkanek podporowych zęba. Występuje u osób młodych w wieku od 10-19 lat. Charakteryzuje się szybkim postępem destrukcji kości wyrostka zębodołowego oraz brakiem współzależności pomiędzy stopniem zniszczenia tkanek strukturalnych przyzębia, a ilością złogów nazębnych. Etiologia choroby pozostaje nadal niejasna. Sugeruje się przede wszystkim rodzinną skłonność – uwarunkowaną genetycznie oraz przekazywanie drobnoustrojów wśród członków tej samej rodziny (6, 13, 14). Za główny czynnik patogenny uważa się bakterie z gatunku Actinobacillus actinomycetemcomitans (4, 6, 13). Występowanie tego drobnoustroju stwierdza się u 90% osób z tym schorzeniem. Ponadto w 70% przypadków młodzieńczego zapalenia przyzębia wykazano defekt immunologiczny polegający na zaburzeniach w funkcjonowaniu granulocytów obojętnochłonnych (10). W obrazie radiologicznym młodzieńcze zapalenie przyzębia cechuje się typową lokalizacją zmian (8, 9, 16). Choroba rozpoczyna się w okolicy siekaczy i pierwszych zębów trzonowych, gdzie dochodzi do powstania pionowych ubytków kości wyrostka zębodołowego (kieszonek kostnych). Jest to zlokalizowane młodzieńcze zapalenie przyzębia. W przypadku, gdy proces chorobowy rozprzestrzenia się i obejmuje pozostałe zęby, mówimy o postaci uogólnionej młodzieńczego zapalenia przyzębia. Badania prowadzone w USA wśród dzieci i młodzieży wykazały, że 62% postaci zlokalizowanej zapalenia przyzębia nie uogólnia się, natomiast 35% przechodzi w postać uogólnioną (3).

W diagnostyce zapaleń przyzębia uwzględnia się oprócz badania klinicznego i bakteriologicznego, pomiary ilościowe utraty kości, z zastosowaniem technik radiologicznych, takich jak: zdjęcia wewnątrzustne zębowe, pantomograficzne, a w diagnostyce zmian wczesnych – również zdjęcia skrzydłowo-zgryzowe (2, 9, 16). Prawidłowy obraz radiologiczny przyzębia brzeżnego obserwujemy, gdy odległość pomiędzy krawędzią kości przegrody międzyzębowej, a połączeniem szkliwno-cementowym nie jest większa niż 2 mm. Blaszka zbita zębodołu, oraz blaszka zbita górnego brzegu przegrody międzyzębowej, powinny łączyć się ze sobą tworząc wyraźnie zaznaczony kąt (8).

Dotychczasowe dane epidemiologiczne na temat występowania młodzieńczego zapalenia przyzębia wśród populacji polskiej są nieliczne. Niewiele jest również informacji z zakresu diagnostyki radiologicznej. Uznano zatem za celowe dokonanie analizy dostępnych rentgenogramów pod kątem występowania zmian w obrazie rentgenowskim wyrostka zębodołowego, charakterystycznych dla młodzieńczego zapalenia przyzębia.