Inżynieria tkankowa. Cz. 2. Ocena wykorzystania autogennej masy płytkowej i Bio-Oss w gojeniu się ubytków kostnych po wyłuszczeniu torbieli żuchwy

Proces regeneracji (rekonstytucja kształtu i funkcji uszkodzonych tkanek) znacznie różni się od reparacji, która najczęściej występuje w procesie naturalnego gojenia się odtwarzając ciągłość tkanek bez przywrócenia im zróżnicowania i funkcji, najczęściej w postaci blizny łącznotkankowej. Regeneracja tkanek jest możliwa dzięki aktywacji kaskady czynników wzrostowych oddziałujących najczęściej autokrynowo lub parakrynowo (11, 12, 13, 14, 27).

Inżynieria tkankowa wykorzystująca osiągnięcia medycyny i chirurgii, biologii komórki i biologii molekularnej, chemii, polimerów oraz fizjologii, w praktyce oznacza rekonstrukcję tkanek na wzór procesów embrionalnych – jest powtórzeniem ich tworzenia się i różnicowania („biomimetyka”) (19, 26). Dla potrzeb klinicznych wprowadzono pojęcie sterowanej regeneracji tkanek (GTR, guided tissue regeneration) (9,18, 24) i węższe określenie sterowanej regeneracji kości (GBR guided bone regeneration)(5, 6, 7, 10, 31). Procesy te zależą od dostarczonych, lub stymulowanych miejscowo czynników wzrostowych, białek morfogenetycznych kości (BMPs), sterujących kolejnością tworzenia i różnicowania się tkanek.

Marx i wsp. (21, 22), oraz Lynch i wsp.(19) zaproponowali dla potrzeb GTR i GBR wykorzystanie autogennej masy płytkowej, uzyskiwanej poprzez zagęszczanie płytek krwi na drodze tzw. tromboforezy. Trombocyty zawierają w znacznym stężeniu m.in. naturalne tkankowe czynniki wzrostowe: PFGF (platelet-derived growth factor – płytkopochodny czynnik wzrostu), TGFb (transforming growth factor beta-transformujący czynnik wzrostu beta), niezbędne w procesach regeneracji tkanek (2, 3, 4, 8).

Badania przeprowadzono wśród pacjentów Zakładu Chirurgii Stomatologicznej Akademii Medycznej w Warszawie. Do planu badawczo-terapeutycznego kwalifikowano pacjentów ogólnie zdrowych, leczonych z powodu rozległych torbieli obejmujących część zębodołową i trzon żuchwy. Pacjentom zaproponowano zabieg operacyjnego usunięcia torbieli z wypełnieniem jamy w kości autogenną masą płytkową i materiałem Bio-Oss (zgoda-postanowienie Terenowej Komisji Nadzoru nad Dokonywaniem Badań na Ludziach przy Akademii Medycznej z dn. 7 X/98 i 10 VI/99). Pacjenci zostali poinformowani na piśmie o istocie i etapach zabiegu (badanie podstawowych parametrów krwi, badanie parametrów krzepliwości krwi, tromboforeza, oraz właściwy zabieg chirurgiczny) oraz wyrazili zgodę na zaproponowane leczenie (dokument zgody). Po przygotowaniu ogólnym pacjenta do zabiegu chirurgicznego (wywiad, badanie przedmiotowe, rentgenodiagnostyka, analizy laboratoryjne krwi i moczu) leczono endodontycznie zęby, których korzenie tkwiły w torbieli. Następnie wdrażano leczenie operacyjne w osłonie antybiotykowej (Dalacin C 0,5 g x 3/dobę). Wyłuszczenie torbieli przeprowadzano w znieczuleniu miejscowym metodą Partsh II. Materiał uzyskany śródoperacyjnie od pacjenta badano histopatologicznie. Do wypełniania powstałych w ten sposób ubytków kostnych stosowano mieszaninę autogennej masy płytkowej (15, 23, 25, 28, 29) i Bio-Oss (Geistlich-Biomaterials).

Metoda zaproponowana przez Marxa i Lyncha (19) zakłada sortowanie i izolację płytek. Za pomocą urządzenia (Compact Advanced Platelet Sequestration System) CAPSS możliwe jest uzyskanie 15 ml osocza bogatego w płytki ze 150 ml pobranej krwi obwodowej.

Osocze bogatopłytkowe PRP uzyskuje się z krwi autogennej wykorzystując aparat do separacji komórek krwi metodą tromboferezy.

Autorzy użyli aparatu Cobe Spectra (firmy Gambro), który pozwala na oddzielenie i skoncentrowanie płytek w czasie zabiegu bez wpływu na przebieg i tempo przeprowadzanych zabiegów chirurgicznych (ryc. 1).

PRP jest pozyskiwane w ciągu 40 min. Separator pobiera ok. 400-450 ml krwi pacjenta przez cewnik wprowadzony do żyły głównej (tempo przepływu krwi wynosi 50 ml na minutę przy prędkości wirowania 5600 obr/min). W chwili pobrania do krwi dodawany jest cytrynian w stosunku 1:5, który wiążąc jony wapnia działa przeciwzakrzepowo. Krew po odwirowaniu w wirówce separatora jest podzielona na trzy podstawowe składniki w zależności od ich gęstości w kolejności od najmniej do najbardziej gęstych: osocze niskopłytkowe PPP, następnie bogatopłytkowe PRP, najgęstsza jest warstwa zawierająca erytrocyty RBC (1). Składnik PPP to osocze bezkomórkowe stanowiące ok. 200 ml, które powraca do pacjenta podobnie jak zagęszczone czerwone krwinki RBC. PRP zawierają fibrynogen i czynniki krzepnięcia a powstanie fibryny dostarcza naturalnej matrycy niezbędnej dla gojenia się uszkodzonych tkanek.

Zastosowanie PRP w zabiegach regeneracji kości wymaga zainicjowania procesu koagulacji poprzez zastosowanie mieszaniny złożonej z 10 ml 10% chlorku wapnia i 10 000 jednostek trombiny (Polfa). Równolegle do PRP ulegajacej wolnej konsolidacji (koagulacji) dodawano w trakcie zabiegu chirurgicznego porcję Bio-Oss powoli mieszając. Ten specyficzny, złożony przeszczep autoksenogenny PRP-Bio-Oss, powstały w wyniku powyższych procedur umieszczano w łożu tkankowym w kilku porcjach (ryc. 2). Powstająca w PRP fibryna działa jak klej tkankowy, który łączy przeszczep z tkanką kostną ograniczającą jamę po w

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.