Laser Erbowy Er:Yag w zastosowaniach stomatologicznych. Wady i zalety oraz warunki stosowania

Laser erbowy jest inwazyjnym narzędziem służącym do opracowywania ubytków czyli tkanek twardych. Zasada jego działania opiera się na „odparowywaniu” tkanki za pomocą krótkich impulsów światła o dużej mocy (fotoablacja). W dużym skrócie wygląda to tak, że tkanka na czas ok. 200 us poddawana jest działaniu promieniowania laserowego o mocy rzędu tysięcy wat. W efekcie następuje gwałtowna przemiana wody zawartej w tkance w parę i rozerwanie tkanek w drobny pył. Najistotniejsze znaczenie ma tu wysoka absorpcja promieniowania lasera erbowego (2940 nm) przez tkankę i zawartą w niej wodę. Woda dla światła lasera erbowego jest „czarna”, nieprzenikalna i dzięki temu cała energia zawarta w impulsie światła tego lasera w wodzie zamienia się w ciepło, powodując jej odparowanie. Z tego też względu bardzo poprawia się skuteczność opracowywania ubytków kiedy napylamy wodę, za pomocą spray´u, na powierzchnię opracowywanej tkanki. Polewanie tkanki strumieniem wody bez jej rozpylenia może całkowicie uniemożliwić opracowywanie tkanki dlatego, że gruba warstwa wody na powierzchni potrafi całkowicie odizolować wiązkę lasera od tkanki.

Używanie spray´u wodnego podczas opracowywania ubytków jest konieczne również z przyczyn termicznych, można nawet powiedzieć, że niedopuszczalne jest opracowywanie ubytku bez takiego chłodzenia. Jak wcześniej wspominałem, impuls wiązki laserowej niesie ze sobą pewną ilość energii, która w efekcie absorpcji zamieniana jest w ciepło. Część tego ciepła zużywana jest w procesie fotoablacji (zjawisko korzystne) a część ulega rozproszeniu w tkance (zjawisko niekorzystne). Ciepło z każdego impulsu, rozpraszane w tkance w efekcie kumuluje się, co prowadzi do podniesienia temperatury tkanki. Jak doskonale wiemy, przegrzanie miazgi poza efektem bólowym może skończyć się poważnymi powikłaniami.

Powikłania wynikłe na skutek przegrzania miazgi mogą być groźne nie tylko dla pacjenta ale też i dla lekarza odpowiedzialnego za przeprowadzenie zabiegu. Jak wiadomo, coraz powszechniejsze staje się w Polsce (na wzór Zachodni) pociąganie do odpowiedzialności finansowej lekarzy za spowodowane szkody zdrowotne. Odbywa się to na drodze sądowej w sprawach z powództwa cywilnego.

Podczas oddziaływania wiązką lasera erbowego na tkankę nie spryskiwaną wodą, dochodzi też do powierzchniowej karbonizacji tej tkanki, co objawia się zmianą koloru na lekko brązowy. Należy unikać takich stanów a jeżeli się pojawią to należy je zlikwidować działając ponownie wiązką w towarzystwie spray´u. Położenie podkładu i wypełnienia na taką powierzchnię nie gwarantuje dobrej przyczepności ponieważ wypełnienie może odkleić się wraz z warstwą skarbonizowanej tkanki. Przyczyną jest tu znaczne osłabienie wiązań wewnętrznych w tkance skarbonizowanej. Prawidłowo opracowana tkanka jest mikroporowata i idealnie sterylna. Umożliwia to założenie podkładu i wypełnienia z pominięciem procesu trawienia. Zarówno adhezja jak i retencja mają bardzo wysoki stopień przy wypełnianiu ubytków opracowanych laserem. Z tego też względu należy unikać stosowania lasera do opracowywania ubytków pod wypełnienia czasowe.

Przy opracowywaniu ubytków laserem, należy zwrócić szczególną uwagę na precyzję tej czynności. Trafienie wiązką lasera w zdrową powierzchnię zęba powoduje ubytek w szkliwie, który może stać się przyczyną powstania próchnicy. Ubytek taki jest mikroskopijny i przy mokrej powierzchni może być niewidoczny. Wszystkie w ten sposób powstałe ubytki w szkliwie należy bezwzględnie zabezpieczyć. Przypadkowe trafienie wiązką lasera w tkankę miękką powoduje odparowanie tej tkanki w towarzystwie efektu bólowego, podobnego do energicznego wbicia igły. Ranka tego typu krwawi (w przypadku lasera erbowego nie występuje zjawisko koagulacji naczyń) i trudno się goi, ponieważ nie zasklepia się tak jak rana po narzędziu tnącym. Mimo to, nie jest to nic poważnego ani nazbyt uciążliwego.

Ażeby uniknąć przypadkowych trafień wiązką lasera w nieodpowiednie miejsca, należy bezwzględnie zawsze pracować z punktem podparcia ręki trzymającej końcówkę lasera o punkt twarzy pacjenta. W stosunku do pracy turbiną różnica tu jest zasadnicza – brak jest kontaktu mechanicznego z tkanką a co za tym idzie nie da się pracować na wyczucie. Dodatkowo, bez takiego kontaktu, ręka zawsze będzie się przemieszczać względem twarzy pacjenta w sposób niekontrolowany. Po zaledwie kilku minutach takiej pracy, ręka zaczyna drgać w efekcie długotrwałego napięcia mięśni.

Jak wcześniej wspominałem, zjawisko fotoablacji powoduje rozerwanie tkanek w drobny pył za sprawą szybkiej przemiany wody w parę. Niestety zjawisko to ma także swoje minusy. Do jednego z tych minusów nal

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.