Porównanie właściwości przeciwbakteryjnych wybranych materiałów do wypełnień*

W praktyce stomatologicznej spotyka się pacjentów, którzy pomimo zaleceń lekarzy, nie zwracają szczególnej uwagi na higienę jamy ustnej, lub mają wysoką podatność na próchnicę. Wybierając materiał do wypełnienia zęba przedtrzonowego lub trzonowego, należy kierować się wtedy nie tylko jego wytrzymałością mechaniczną, estetyką i względami ekonomicznymi, ale również brać pod uwagę jego potencjalne właściwości przeciwpróchnicowe. Właściwości te są przypisywane uwalnianiu fluoru i przyswajaniu go przez przylegające tkanki zęba lub działaniu przeciwbakteryjnemu, które wiąże się z niskim, początkowym pH w czasie wiązania, uwalnianiem jonów hydroksylowych, jonów wapnia, miedzi, złota, fluoru, itp. (10, 15, 16, 22, 23, 24). Od dziesiątków lat znane są materiały obdarzone tego rodzaju zaletami. Można tu wymienić cementy krzemianowe, stopy złota, cementy fosforanowo-miedziowe (14, 25). Również niektórym ze współcześnie stosowanych materiałów, udowodniono w wielu badaniach in vivo i in vitro działanie przeciwbakteryjne (2, 3, 4, 11, 26). Trudno jest jednak uzyskać wiarygodną, opartą na długim okresie obserwacji ocenę kliniczną właściwości przeciwpróchnicowych służących nowej generacji materiałów do odbudowy, z których wiele przedstawianych jest jako uwalniające substancje czynne. Zachęca to jednak do bezpośredniego porównania właściwości przeciwbakteryjnych tychże materiałów, ich zdolności do hamowania wzrostu drobnoustrojów w warunkach laboratoryjnych.

Jedną z głównych przyczyn wymiany wypełnień jest próchnica wtórna, a badania wykazują, że płytka nazębna i zapalenie dziąseł występuje w obecności żywic kompozytowych. Udowodniono, że szczepy kariogennych bakterii są w stanie zaadherować do powierzchni wypełnień wykonanych z mikrohybrydowych żywic kompozytowych (19, 20, 21). Adherencja bakterii próchnicotwórczych do powierzchni wypełnień i ich autoagregacja stanowi istotny początkowy czynnik w powstawaniu płytki nazębnej. Ma na to wpływ zarówno obecność składników śliny tworzących błonę na powierzchni materiału jak i właściwości powierzchni tegoż materiału, do których można zaliczyć jej gładkość, wolną energię powierzchniową, uwalnianie substancji czynnych (18, 19). Niektóre ze szczepów Streptococcus wybierają powierzchnie o właściwościach hydrofobowych (S. sanguis), inne wykazują korelacje z oddziaływaniem elektrostatycznym (S. mutans) (17, 18). Bez wątpienia istotnym czynnikiem jest tu również gładkość powierzchni wypełnienia (21). Jak w tej sytuacji zachowują się żywice modyfikowane polikwasem i cementy szkłojonomerowe?

Nazwa materiału	Rodzaj materiału	Producent	Nr serii
Polofill Supra	Mikrohybrydowa żywica kompozytowa	Voco, Cuxhaven, Niemcy	65057
Hytac	Żywica kompozytowa modyfikowana polikwasem	Espe Dental AG, Seefeld, Niemcy	02 29798, 007 33719
Compoglass F	Żywica kompozytowa modyfikowana polikwasem	Vivadent Ets., Schaan, Liechtenstein	902646, 546979
Fuji II LC	Cement szkło-jonomerowy modyfikowany żywicą	GC Corporation, Tokyo, Japonia	290587
Ketac Molar	Konwencjonalny cement szkło-jonomerowy	Espe Dental AG, Seefeld, Niemcy	29613
ErytrosTo jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.