Wpływ przewlekłej terapii lekami przeciwzakrzepowymi na tkankę kostną – przegląd piśmiennictwa

Jednym z najważniejszych mechanizmów umożliwiających homeostazę ustroju jest zdolność do hemostazy. Procesy te są niezbędnymi mechanizmami obronnymi mającymi na celu zapobieganie utracie krwi w przypadku uszkodzenia naczyń. Zaburzenia procesów hemostazy prowadzą z jednej strony do objawów skazy krwotocznej w przypadku niewydolności układu a w drugiej skrajności do powikłań zatorowo-zakrzepowych w sytuacjach patologicznie zwiększonej aktywności. Istnieje zatem wiele patologii stanowiących wskazanie do stosowania terapii przeciwzakrzepowej. Należą do nich zarówno sytuacje, gdy zator lub zakrzep już powstały, jak i stany zwiększonego ryzyka wytworzenia zatoru czy zakrzepu. Do stanów takich, gdy powinniśmy wdrożyć profilaktykę zakrzepowo-zatorową należą: zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia serca i jego profilaktyka, przewlekła choroba żylna, krążenie pozaustrojowe, dializoterapia, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, retinopatia cukrzycowa, okres okołooperacyjny (zwłaszcza chirurgia sercowo-naczyniowa, przeszczepianie narządów, zabiegi ginekologiczno-położnicze), urazy wielonarządowe oraz inne stany nadkrzepliwości.

Istnieją trzy główne grupy leków przeciwzakrzepowych o różnym mechanizmie działania: heparyny (niefrakcjonowana i drobnocząsteczkowa), antagoniści witaminy K i leki defibrynujące.

Heparyna, pod postacią soli sodowej, hamuje krzepnięcie krwi na skutek zwiększania działania antytrombiny III. Antytrombina III jest alfa 2 globuliną wytwarzaną w wątrobie. Jej masa cząsteczkowa wynosi 63 tys., a prawidłowe stężenie w osoczu około 0,3 g/l. Antytrombina III tworzy nieodwracalne kompleksy z trombiną w wyniku czego obydwa te białka unieczynniają się, zaburzając zależne od trombiny szlaki krzepnięcia. Heparyna przyspiesza unieczynnianie trombiny zależne od antytrombiny III. Doustne antykoagulanty (antagoniści witaminy K) hamują zależną od witaminy K syntezę w wątrobie osoczowych czynników krzepnięcia II,VII, IX, X. Leki defibrylujące zmniejszają stężenie fibrynogenu (1).

Witamina K warunkuje posttranslacyjną karboksylację kwasu glutaminowego (powstaje kwas gamma-karboksyglutaminowy) w cząsteczce protrombiny i innych czynników krzepnięcia syntetyzowanych w wątrobie, co determinuje ich zdolność wiązania jonów wapniowych i aktywność biologiczną. Po podaniu doustnych antykoagulantów szybkość wystąpienia zmniejszonej aktywności koagulacyjnej zależy od czasu przeżycia danego czynnika krzepnięcia.

Doustne antykoagulanty są pochodnymi 4-hydroksykumaryny lub indan-1,3-dionu, mających zbliżoną budowę do witaminy K. Mechanizm ich działania polega na kompetycji z witaminą K o miejsca receptorowe w komórce wątroby. Powodują one efekt awitaminozy K, zmniejszenie stężenia w osoczu aktywnych postaci czynników krzepnięcia II, VII, IX, X. W osoczu pojawiają się karboksylowe postacie tych czynników, nieaktywne biologicznie.

Działanie antagonistów witaminy K ocenia się na podstawie oznaczenia aktywności protrombiny przy użyciu tzw. czasu protrombinowego, tj. czasu krzepnięcia rekalcyfikowanego osocza przy nadmiarze tromboplastyny. Prawidłowo wynosi on 12-14 sekund. Zależy od aktywności czyn

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.