Ocena głębokości polimeryzacji materiałów złożonych utwardzanych za pomocą lampy halogenowej i lamp diodowych

© Borgis - Nowa Stomatologia 4/2005, s. 196-201

Małgorzata Ponto1, Ewa Fitak1, Leopold Wagner1, Zbigniew Raszewski2

Wprowadzenie
Powszechnie stosowane do utwardzania materiałów polimerowych lampy halogenowe wykazują istotne wady. Przede wszystkim żarówka halogenowa zużywa się już po około 40-100 godzinach pracy, a filtr świetlny może ulegać przegrzaniu pod wpływem ciepła wydzielanego w trakcie emisji światła (1). Powoduje to, że urządzenia te tracą swoją optymalną sprawność i prowadzi do niepełnej polimeryzacji materiałów, obniżenia ich właściwości mechaniczno-fizycznych oraz wiąże się z emisją promieniowania szkodliwego dla tkanek (UV i podczerwień) (2, 3, 4). Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono także, że lampy halogenowe po pewnym czasie użytkowania nie osiągają optymalnej mocy światła wymaganej przez producentów polimerów (5, 6).
Wprowadzone w połowie lat 90-tych XX wieku lampy diodowe (LED) nie wykazują tych niekorzystnych właściwości. Charakteryzuje je natomiast: długi czas pracy (kilka tysięcy godzin) bez obniżenia intensywności światła, bardzo niewielkie zapotrzebowanie na energię, małe wymiary, nie powodują też istotnego wzrostu temperatury otaczających tkanek podczas polimeryzacji oraz oprócz ładowania akumulatora nie wymagają żadnych czynności obsługowych (7, 8, 9). Niektóre z nich są także wytrzymałe na uderzenia i wibracje. Pierwsza generacja lamp diodowych nie spotkała się z pozytywnym przyjęciem wśród lekarzy dentystów, ponieważ nie zawsze zapewniały one pełną, wymaganą klinicznie polimeryzację kompozytów (10). Wynikało to ze zbyt małej mocy światła emitowanego przez te lampy (ł400 mW/cm2). Na początku XXI wieku wprowadzono II generację lamp diodowych (11, 12). Charakteryzują się one znacznym zwiększeniem wydajności diod elektrolumi-nescencyjnych, co sprawia, że moc emitowanego przez nie światła przekracza 1000 mW/cm2.
Celem obecnej pracy była porównawcza ocena głębokości skutecznej polimeryzacji wybranych kompozytów utwardzanych lampami diodowymi II generacji i lampą halogenową.
Materiał i metoda
Ocenie poddano następujące lampy:
A. diodowe:
– Smart Lite IQ (Dentsply Detrey) (ryc. 1).
Ryc. 1. Lampa Smart Lite IQ.
Lampa emituje światło o długości fali od 450 do 475 nm i natężeniu około 800 mW/cm2. Ma wbudowany mikroprocesor, który umożliwia regulację czasu naświetlania w zakresie 10, 15, 20, 30 i 40 sek. oraz pracę w trybie ciągłym przy sygnalizacji dźwiękowej co 10 sek. Wyświetlacz lampy informuje o ustawionym czasie działania, stanie naładowania baterii oraz o wystąpieniu błędu. Za zasilanie odpowiada akumulator Li-jonowy. Średnica zakończenia światłowodu wynosi 8,5 mm. Lampa ma wbudowany tester natężenia emitowanego światła.
– Bluephase (Ivoclar-Vivadent) (ryc. 2).
Ryc. 2. Lampa Bluephase.
Lampa emituje światło o długości fali od 430 do 490 nm. przy maksymalnym natężeniu 1100 mW/cm2 (±10%). Pracuje w 3 programach:
– HIP - polimeryzacja przy maksymalnej mocy
– LOP – polimeryzacja przy mocy 650 mW/cm2
– SOF– stopniowy wzrost natężenia światła do 650 mW/cm2 przez pierwsze 5 sek., a następnie polimeryzacja przy maksymalnej mocy.
Wbudowany mikroprocesor reguluje czas naświetlania (10, 20, 30, 40 i 120 sek.) oraz ma dodatkową funkcję automatycznego zapisu w pamięci urządzenia ostatnio używanych ustawień: rodzaju programu i czasu pracy. Zapamiętane ustawienia są natychmiast dostępne po włączeniu lampy, a każdy nowo wybrany program ma automatycznie przyporządkowany ostatnio stosowany czas naświetlania. Badana lampa wyposażona była w światłowód o średnicy 8 mm i 5-diodowy tester do kontroli natężenia emitowanego światła. Zapalona 1 dioda wskazuje na natężenie ł 200 mW/cm2 , a każda następna informuje o mocy o 200 mW/cm2 większej. Emitowane światło jest utrzymywane na właściwym poziomie przez układ elektroniczny. Na ekranie cyfrowego wyświetlacza znajdują się informacje o nastawionym programie i czasie naświetlania, stanie naładowania baterii oraz wystąpieniu różnych błędów. Lampa wyposażona jest w wydajny akumulator Li-jonowy, który pozwala na 60 min pracy oraz dodatkowy przewodowy zasilacz, który można zamontować zamiast baterii. W rękojeści lampy znajduje się wentylator. W badaniu zastosowano program HIP.
– Bluephase C8 (Ivoclar-Vivadent) (ryc. 3).
Ryc. 3. Lampa Bluephase C8.
Lampa emituje światło o długości fali 430-490 nm i maksymalnej intensywności 800 mW/cm2 (±10%). W odróżnieniu od przedstawionej powyżej brak jest możliwości zastosowania akumulatora, natomiast wszystkie funkcje użytkowe

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.