Porównanie wpływu różnych metod znieczulenia miejscowego w chirurgii stomatologicznej na parametry życiowe pacjentów
© Borgis - Nowa Stomatologia 4/2005, s. 192-195
Dariusz Krzywicki1, Olga Androsz2, Wojciech Popowski1, Wojciech Roszkowski1, Piotr Wychowański1, Andrzej Wojtowicz1
Jednym z podstawowych warunków, niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego, jest dobre znieczulenie pola operacyjnego i otaczających tkanek. W przypadku chirurgii stomatologicznej szeroko wykorzystywane są metody znieczuleń miejscowych przy użyciu środków znieczulających będących amidowymi pochodnymi ksylidyny. W grupie tych środków najczęściej stosowanymi są lidokaina, mepiwakaina, artykaina. Środki te stosowane są zarówno w postaci roztworów wodnych czystej substancji podstawowej jak również z dodatkiem środka obkurczającego naczynia. Do wykonywania znieczuleń miejscowych zarówno przewodowych jak i nasiękowych wykorzystywane są różne urządzenia służące wprowadzeniu do tkanek środka znieczulającego. Są to zwykłe strzykawki i igły jednorazowego użytku typu Luera, karpule, czy nowe urządzenia, takie jak strzykawki bezigłowe, czy urządzenia bardziej złożone jak np. aparat do znieczuleń miejscowych Wand* (1, 2).
Postęp w dziedzinach medycznych, w tym również chirurgii stomatologicznej powoduje, iż oczekiwania pacjentów w stosunku do poziomu i nowoczesności zabiegów cały czas rosną. Dotyczy to nie tylko nowych, coraz mniej inwazyjnych technik operacyjnych. Pacjenci oczekują metod pozwalających w sposób jak najbardziej komfortowy i bezstresowy przetrwać czas trwania zabiegu (3). Ma to szczególnie istotne znaczenie w przypadku pacjentów z licznymi schorzeniami ogólnymi. Stres i ból w trakcie trwania zabiegu chirurgicznego mogą niekorzystnie wpływać na takie parametry ogólnoustrojowe, jak ciśnienie tętnicze czy tętno a konsekwencje ogólnoustrojowe, szczególnie w grupie pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, mogą być poważne (4). Czynione są poszukiwania nowych metod znieczulenia, w efekcie których sam zabieg znieczulenia byłby bezbolesny, a jednocześnie efekt znieczulenia wystarczający by bezboleśnie przeprowadzić planowany zabieg.
CEL PRACY
Celem pracy jest prześledzenie zmian takich parametrów ogólnoustrojowych, jak: tętno i ciśnienie tętnicze w trakcie wykonywania znieczulenia miejscowego w obrębie jamy ustnej, do którego użyto strzykawkę typu Luera, strzykawkę typu karpula i aparat Wand. Celem jest też porównanie otrzymanych wyników z odczuciami subiektywnymi pacjenta towarzyszącymi zabiegowi znieczulenia.
MATERIAŁ I METODY
Badaniem objętych zostało 90 pacjentów leczonych w Zakładzie Chirurgii Stomatologicznej Akademii Medycznej w Warszawie. Badanych podzielono na trzy grupy w zależności od sposobu podawania środka znieczulającego. Trzydzieści osób znieczulano przy użyciu strzykawki typu Luera, 30 przy użyciu strzykawki typu karpula i 30 aparatu do znieczuleń miejscowych Wand. Wszyscy badani byli osobami ogólnie zdrowymi.
Środkiem znieczulającym w każdym przypadku była 3% mepiwakaina. Badania prowadził trzyosobowy zespół. Jedna osoba zbierała wywiad i rejestrowała wyniki pomiarów, druga wykonywała znieczulenie i zabieg usunięcia zębów, a trzecia osoba dokonywała pomiarów w trakcie trwania zabiegu. W każdej z badanych grup pierwszą połowę wykonywanych znieczuleń stanowiły znieczulenia nasiękowe, drugą zaś znieczulenia przewodowe. Każda osoba uczestnicząca w badaniu, jeszcze przed przystąpieniem do zabiegu informowana była, jaką metodą będzie znieczulana i jak będzie przebiegał zabieg. W trakcie zabiegu wykonywane były pomiary poziomu tętna przy użyciu pulsoksymetru. Wykonywano również pomiary ciśnienia tętniczego wykorzystując do tego celu manualny aparat do pomiaru ciśnienia. Powyższe pomiary wykonywane były w czterech punktach czasowych:
1. 5 min przed znieczuleniem,
2. w momencie wkłucia igły,
3. w momencie deponowania środka znieczulającego,
4. po zabiegu.
Oprócz obiektywnego pomiaru parametrów życiowych każdemu z badanych zadawano pytania dotyczące stopnia natężenia bólu w trakcie trwania zabiegu, jak również jego subiektywnych odczuć związanych z przeprowadzanym zabiegiem. W tym celu ustalono pięciostopniową skalę opisującą stopień nasilenia uczucia bólu,
gdzie:
1. brak bólu,
2. ból umiarkowany,
3. ból średni,
4. ból silny,
5. ból o bardzo dużym natężeniu.
Opisano również podobną skalę stanu psychicznego związanego z zabiegiem znieczulenia, a mianowicie:
1. stres minimalny,
2. stres nieznaczny,
3. stres umiarkowany,
4. stres silny,
5. stres bardzo s
To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.