Wykorzystanie promienia laserowego w diagnostyce bruzd zębów trzonowych mlecznych i stałych

Pojęcie „profilaktyka” obejmuje wszelkie działania zmierzające do zapobiegania chorobom lub do ich zahamowania. Celem zasadniczej prewencji jest zmniejszenie liczby nowych przypadków występowania choroby. Można to uzyskać przez ogólne zabiegi zdrowotne lub specyficzne działania pomocnicze. Profilaktyka sprowadza się również do wczesnego rozpoznania zaistniałej choroby i wczesnego podjęcia działań profilaktycznych i leczniczych.

Jak podają źródła dotychczasowe metody diagnostyczne (zgłębnik i lusterko), opierały się na ocenie powierzchni zgryzowych wg skali Hinding i Buonocore (1). Uważa się jednak, że zgłębnikowaniem można wykryć próchnicę na powierzchniach zgryzowych tylko w 24% przypadków. Tak niska skuteczność związana jest z budową bruzd oraz z rozwojem próchnicy, która rozpoczyna się na bocznych ścianach bruzdy (2, 3).

Dążono do ulepszenia metod diagnostycznych. Wykonując zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe wykrywa się dodatkowe 15% przypadków próchnicy (4). Inne metody diagnostyczne to techniki świetlne, do których zalicza się klasyczną diafanoskopię oraz Foti. Technika Foti polega na użyciu lampy do polimeryzacji wypełnień, którą prześwietla się oglądaną powierzchnię. Inną metodą świetlną może stać się w przyszłości stosowanie luminescencyjnych zgłębników diagnostycznych. Metody te mają swoje wady i zalety.

Przełomem w diagnostyce okazała się jednak diagnostyka laserowo-fluorescencyjna. Badania nad różnym wzbudzeniem fluorescencji w tkankach zdrowych (jednorodnych) i zdemineralizowanych (niejednorodnych), prowadzone były już w latach 60. ubiegłego wieku. Obecnie dostępny jest w praktyce klinicznej aparat Diagnodent, którego działanie opiera się na laserowo wzbudzanej w tkankach fluorescencji, szczególnie polecany przy diagnostyce powierzchni zgryzowych. Jak wynika z badań czułość systemu Diagnodent wynosi 88,89% w porównaniu z większością dostępnych metod klinicznych i radiologicznych (5).

Celem badań było wykrycie wczesnych postaci próchnicy zębów stałych oraz mlecznych u dzieci przy użyciu aparatu Diagnodent, zastosowano skalę prof. Hibsta i Paulusa. Ponadto oceniono szczelność brzeżną zębów 16, 26, 36, 46 lakowanych wcześniej.

Badaniem objęto dwie grupy dzieci. Pierwszą grupę stanowiło 25 dzieci w wieku przedszkolnym (5-6 lat). Drugą zaś 45 dzieci w wieku szkolnym (7 lat). Badaniem klinicznym metodą rutynową, za pomocą lusterka i zgłębnika zbadano łącznie 200 zębów mlecznych trzonowych oraz 150 zębów pierwszych trzonowych stałych.

Wyniki zostały ujęte w karcie badań, w diagramie gdzie zaznaczono: zęby objęte próchnicą (p), zęby z wypełnieniami (w).

Następnie przeprowadzono dodatkowe badanie aparatem Diagnodent. W grupie pierwszej oceniono 200 powierzchni żujących i 200 powierzchni policzkowych trzonowych zębów mlecznych. W grupie drugiej oceniono 150 powierzchni żujących pierwszych trzonowców stałych. Badanie nie obejmowało zębów zniszczonych (ze wskazaniem do ekstrakcji), zębów pierwszych trzonowych stałych po leczeniu zachowawczym. Dodatkowo zastosowano aparat Diagnodent i zbadano przy użyciu światła laserowego stan 24 bruzd pierwszych zębów trzonowych stałych z uszczelniaczem oraz okolice wypełnień w 11 zębach trzonowych mlecznych. Do badania powierzchni żujących zębów stałych i mlecznych oraz do oceny szpary brzeżnej wypełnień użyto końcówki A, do powierzchni policzkowych przystosowanej do tego badania końcówki B (ryc. 1, 2).