Angiogeneza a choroby jamy ustnej
© Borgis - Nowa Stomatologia 3/2004, s. 140-142
Sylwia Małgorzata Słotwińska
Angiogeneza to tworzenie nowych naczyń krwionośnych na bazie naczyń już istniejących. Jest to proces niezwykle złożony i skomplikowany, podlegający bardzo wielu różnorodnym uwarunkowaniom. Fizjologicznie angiogenezę obserwujemy podczas embrionalnej i płodowej organogenezy, w procesach reparacyjnych, w przebiegu gojenia i regeneracji tkanek oraz w cyklu płciowym kobiety. Zainteresowanie procesami angiogenezy sięga roku 1971, kiedy to Folkman po raz pierwszy zaproponował swoją hipotezę dotyczącą roli angiogenezy w procesie nowotworowym (1). Kolejnym okresem przełomowym w badaniach nad angiogenezą były lata 90., które przyniosły odkrycie angiostatyny i endostatyny – inhibitorów angiogenezy. Fakty te sprawiły, że naukowcy bardzo poważnie zaczęli myśleć o antyangiogennej terapii przeciwnowotworowej, opartej o hamowanie unaczynienia nowotworu. Ponadto zbadano znaczenie procesów angiogenezy w przebiegu takich chorób, jak: łuszczyca, retinopatia cukrzycowa, reumatoidalne zapalenie stawów, miażdżyca. Badania te przyniosły przede wszystkim odkrycie faktu, że unaczynienie nowotworu rozpoczyna się dużo wcześniej niż do tej pory sądzono. Uważano, że unaczynienie guza rozpoczyna się, gdy osiąga on średnicę 2 mm. W roku 1999 Holash i wsp. dowiedli, że do inicjacji unaczynienia wystarczy 60-80 komórek, a nowe funkcjonalne naczynia można już zaobserwować, gdy guz osiąga 100-300 komórek (2).
Podstawowym warunkiem w procesie angiogenezy jest zadziałanie czynnika proangiogennego, w odpowiedzi na który dochodzi do aktywacji komórek śródbłonka, naczyń kapilarnych lub żyłek postkapilarnych. Następuje rozszerzenie tych naczynek oraz zwiększenie przepuszczalności ich ścian. Kolejno dochodzi do kumulacji wynaczynionego włóknika w macierzy pozakomórkowej, następnie do degradacji błony podstawnej naczynia i migracji – w stronę bodźca proangiogennego – komórek śródbłonka, które podlegają ciągłym podziałom, co prowadzi do stałego wydłużania się naczynia. Rozwój procesu angiogenezy nowotworowej oraz w przebiegu innych chorób, zależy od tzw. stymulatorów i inhibitorów angiogenezy. Przede wszystkim są to naturalne czynniki endogenne. Obecnie, w wielu ośrodkach naukowych na całym świecie, trwają próby kliniczne zastosowania syntetycznych inhibitorów angiogenezy w leczeniu chorób nowotworowych; między innymi: raka piersi, jajników, raka jelita grubego, płuc, trzustki, raka gruczołu krokowego, nerek oraz guzów litych różnych narządów i glejaków złośliwych.
Antyangiogenne postępowanie terapeutyczne w leczeniu przeciwnowotwo
To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.