Wybielanie zębów w opinii nauczycieli akademickich
© Borgis - Nowa Stomatologia 1/2004, s. 28-32
Franciszek Szatko1, Elżbieta Dybiżbańska2, Paweł Wiśniewski2, Maria Wierzbicka2
W ostatnich latach w piśmiennictwie ukazało się wiele opracowań poświęconych nauczaniu stomatologii oraz opiniom nauczycieli akademickich na temat sposobu rozwiązywania niektórych problemów klinicznych. Zainteresowaniem autorów cieszyły się m.in. programy nauczania kardiologii, planowanie kompleksowego leczenia stomatologicznego, uzyskiwanie świadomej zgody chorego oraz nauczanie stomatologii estetycznej (1, 2, 3, 4). Informacje na poruszone tematy zbierano na drodze ankietowej, zwracając się do prodziekanów lub do osób bezpośrednio zaangażowanych w nauczanie. Badania tego typu prowadzono głównie w uczelniach USA i Kanady. W Europie w ostatnich 4 latach koncentrowano się głównie na opracowaniu, wspólnej dla poszerzonej UE, koncepcji nauczania stomatologii oraz na opracowaniu wymaganych zakresów wiedzy i kompetencji oraz ich ocenie (5, 6).
Wybielanie zębów jest jednym z zagadnień klinicznych, które ze względu na rosnące zainteresowanie pacjentów i szeroką dostępność różnego rodzaju środków i metod poprawiających kolor zębów, winno, zdaniem Raigrodskiego i Harrisona, wchodzić w zakres stomatologii estetycznej (7). W Polsce nie prowadzono dotąd badań nad nauczaniem problematyki związanej z wybielaniem zębów. Celem obecnej pracy jest zatem zebranie informacji dotyczących:
– nauczania procedur wybielania zębów na studiach przeddyplomowych,
– osiągalności w ramach kształcenia podyplomowego kursów dokształcających z zakresu wybielania zębów,
– rangi ważności problematyki wybielania zębów w programie kształcenia w polskich uczelniach stomatologicznych.
MATERIAŁ I METODY
W badaniu wykorzystano opracowany dla celów niniejszej pracy anonimowy kwestionariusz wywiadu. Ankietę wysłano do kierowników zakładów stomatologii zachowawczej 10 krajowych uczelni, w celu jej rozprowadzenia wśród nauczycieli akademickich, a także do kilku losowo wybranych kierowników innych zakładów stomatologicznych. Łącznie wysłano 120 ankiet. W badaniu uczestniczyło 113 osób. Z dalszej analizy wyłączono 5 ankiet z powodu braku informacji dotyczącej stażu pracy. Analizowano odpowiedzi zawarte w 108 ankietach.
WYNIKI
Badani nauczyciele akademiccy różnili się znacznie stażem pracy. Jednakże rozkład respondentów o różnym stażu pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego uczestniczących w badaniu był do siebie zbliżony (tab. 1 – str. 29).
Tabela 1. Staż pracy respondentów.
| Staż pracy w latach | Liczba osób | % |
| 1-5 | 34 | 31,5 |
| 6-15 | 35 | 32,4 |
| > 15 | 39 | 36,1 |
| Łącznie | 108 | 100,0 |
Badani nauczyciele akademiccy na ogół nie identyfikowali się z problematyką wybielania zębów. Problematyka ta nie wiązała się z treścią zajęć prowadzonych przez 51% badanych. Natomiast 26% respondentów interesowało się tą problematyką ze względu na zakres prowadzonych zajęć i tylko około 23% nauczycieli wielokrotnie przedstawiało studentom tę problematykę (tab. 2). Interesujące wydaje się to, że ponad dwukrotnie częściej wysoki poziom identyfikacji z problematyką wybielania zębów deklarowały osoby o stażu pracy do 5 lat, niż osoby o stażu pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego przekraczającym 15 lat.
Tabela 2. Identyfikacja nauczycieli z problematyką wybielania zębów.
| Poziom identyfikacji | Staż pracy w latach | Łącznie | |||
| 1-5 | 6-15 | > 15 | N | % | |
| Zerowy: moje zainteresowania i praca dydaktyczna nie dotyczą w żadnym stopniu wybielania zębów | 2 | 3 | 1 | 6 | 5,7 |
| Niski: problematyka wybielania zębów jest odległa od treści prowadzonych zajęć ze studentami ale chętnie gromadzę wiedzę na własny użytek | 13 | 12 | 23 | 48 | 45,3 |
| Umiarkowany: tylko na potrzeby prowadzonych zajęć | 7 | 13 | 8 | 28 | 26,4 |
| Wysoki: wielokrotnie przedstawiam studentom problematykę wybielania zębów | 12 | 7 | 5 | 24 | 22,6 |
Kolejne pytanie miało na celu określenie rangi ważności wybielania zębów w procesie kształcenia w zakładzie, w którym respondent jest zatrudniony. Blisko 67% ankietowanych nauczycieli stwierdziło, że nauczanie tej problematyki jest tylko teoretyczne i zaledwie około 17% podało, że studenci otrzymują nie tylko solidną wiedzę, ale także umiejętność praktycznego stosowania środków wybielających zęby (tab. 3).
Tabela 3. Ranga ważności wybielania zębów w procesie kształcenia w uczelni, katedrze, zakładzie w których respondent pracuje.
| Ranga ważności | Staż pracy w latach | Łącznie | |||
| 1-5 | 6-15 | > 15 | N | % | |
| Trudno powiedzieć - nie zajmuję się tą problematyką | 1 | 4 | 3 | 8 | 7,4 |
| Osobiście nie interesuję się wybielaniem, ale wiem że studenci w mojej uczelni otrzymują jakieś przygotowanie w tej dyscyplinie | 2 | 5 | 3 | 10 | 9,3 |
| Nauczanie jest realizowane, ale teoretycznie | 22 | 22 | 28 | 72 | 66,7 |
| Studenci otrzymują solidną wiedzę i umiejętności praktycznego stosowania | 9 | 4 | 5 | 18 | 16,6 |
Zdecydowana większość ankietowanych (około 64%) sądzi, że w ostatnich lat
To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.