Ocena wpływu modyfikacji systemu wiążącego chitozanem na siłę wiązania materiałów kompozycyjnych z zębiną

Wiązanie materiałów kompozycyjnych z zębiną, poprzez systemy łączące, osiąga się dzięki przenikaniu zaimpregnowanych primrem włókien kolagenowych żywicami hydrofobowymi, wskutek czego powstaje warstwa pośrednia zwana hybrydową oraz do niej przylegająca żywica adhezyjna – bond (tight sealing film) (1). Uszczelnienie w ten sposób zębiny i pokrycie jej żywicą blokuje penetrację mikroorganizmów i substancji chemicznych do miazgi. Ponadto zaimpregnowana zębina jest bardziej odporna na działanie kwasów w porównaniu do samej zębiny i tworzy skuteczne wiązanie zębiny z materiałem wypełniającym (2, 3, 4, 5, 6).

Inną składową wiązania z zębiną są wypustki żywicy do światła kanalików zębinowych. Same wypustki jednak w niewielkim stopniu mogą zapewnić mikroretencję, jeśli nie są związane chemicznie i fizycznie ze ściankami kanalików zębinowych (2, 3, 4, 5, 7, 8). Żywice adhezyjne penetrują do kanalików w nie spolimeryzowanej formie i tworzą różnorodne struktury. Zmieszane z płynem kanalikowym dają sferyczne, czy kuliste twory. Kiedy ilość żywicy w kanaliku wzrasta, kulistości łączą się, tworząc większe struktury i stopniowo wypełniają kanaliki zębinowe. W tej sytuacji siła połączenia żywicy ze ścianami kanalików staje się większa, niż siły spójności własnej. Żywica wówczas łatwiej zwilża powierzchnie ścian i tworzy jednolitą, ciągłą strukturę wypełniającą kanaliki z wypustkami w zagłębieniach ścian (2, 9).

Jeśli siły skurczu polimerazycajnego spowodują rozerwanie wiązań adhezji lub kohezji w obrębie warstwy pośredniej, to może pojawić się szpara w międzyfazowym połączeniu: zębina-warstwa hybrydowa-żywica (8, 10, 11, 12, 13). Siły wiązania żywicy z zębiną są znacznie słabsze, gdy warstwa hybrydowa nie jest pełnowartościowa – najczęściej z powodu niedostatecznej ilości systemu wiążącego, niejednorodnej dystrybucji lub niecałkowitego spolimeryzowania (14). Efektem tego są nieprawidłowości w uszczelnieniu kanalików zębinowych takie jak: a) nanoprzeciek – powstają niewielkie defekty w ujściach kanalików zębinowych; b) powstawanie luk również wewnątrz kanalików, co prowadzi do braku kontaktu (lub wiązania) całej wypustki do ścian kanalików; c) nie wytworzenie wypustek w kanalikach. Wynikiem takich nieszczelności jest szybsza degradacja systemu wiążącego, na skutek penetracji wody w warstwę hybrydową i w jej połączenie z błonką żywicy, co prowadzić może do osłabienia siły wiązania, a w żywym zębie dodatkowo do nadwrażliwości pozabiegowej (1, 2, 15, 16).

Spośród wielu materiałów stosowanych w celach terapeutycznych coraz szerzej wykorzystuje się hydrożele. Jedną z takich substancji, charakteryzującą się kontrolowaną bioaktywnością, biozgodnością i biodegradowalnością, jest chitozan – naturalny, biologiczny polimer (17, 18, 19, 20). Linden i wsp. (21, 22) uważają, że chitozan w kanalikach zębinowych wiąże się z rodzimym biohydrożelem. Tak powstały hydrożel zmniejsza hydrauliczną przepuszczalność zębiny i w efekcie uszczelnia kanaliki, zachowując jednak dyfuzję jonów i wody. Obecność w cząsteczce chitozanu grup: -OH, -NH₂ jest podstawą możliwości łączenia go z systemami wiążącymi. Autorzy ci podają również, że kompleksy chitozanu z rodzimym biohydrożelem łączą się ze ścianą kanalików.

Jak wynika z wcześniej przeprowadzonych przeze mnie badań, dotyczących oceny możliwości penetracji mleczanu chitozanu w kanaliki zębinowe, a także cytotoksyczności primera modyfikowanego tym polimerem, łączenie chitozanu z primerami poprawia ich zgodność biologiczną (23, 24).

Celem niniejszego badania było porównanie wytrzymałości wiązania materiału kompozycyjnego z zębiną przy wykorzystaniu jednoskładnikowego systemu wiążącego Optibond Solo i jego modyfikacji chitozanem.

Do badań użyto 20 zębów (przedtrzonowych i trzecich trzonowych) usuniętych z powodów ortodontycznych lub utrudnionego wyrzynania. Po odsłonięciu zębiny na bliższej i dalszej powierzchni stycznej, przy użyciu walca diamentowego (tworząc równoległe do siebie płaszczyzny), odcinano korzenie 1 mm poniżej szyjki zęba. W celu wyeliminowania różnic wynikających z osobniczej budowy morfologicznej i stopnia zmineralizowania zębiny poszczególnych zębów, do porównania utrzymania wypełnienia kompozycyjnego po zastosowaniu 2 systemów wiążących (Optibond Solo i Optibond Solo mo

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.