Wstępna ocena skuteczności lakieru fluorowego „Duraphat” w profilaktyce próchnicy u dzieci z uzębieniem mlecznym*

Z najnowszych krajowych i zagranicznych doniesień wynika, że proces próchnicowy atakuje uzębienie coraz młodszej grupy dzieci. Postacią próchnicy, która występuje u najmłodszych dzieci jest próchnica wczesna (1, 2). Charakterystycznymi jej cechami są: pojawianie się ognisk próchnicy na każdej powierzchni kolejno wyrzynających się zębów, gwałtowny przebieg oraz trudny do zahamowania postęp choroby mimo prowadzonego leczenia (3, 4, 5). Początkowo próchnica przybiera postać białej plamy zwykle na powierzchni wargowej siekaczy górnych. W końcowym etapie proces ten doprowadza do zajęcia większej liczby powierzchni zęba, co z kolei może prowadzić do powikłań ze strony miazgi i tkanek okołowierzchołkowych oraz do patologicznych złamań nawet przy najmniejszym urazie. Intensywny przebieg próchnicy jest uwarunkowany niedojrzałością morfolo-giczną twardych tkanek młodych zębów oraz ich charakterystyczną budową anatomiczną (6, 7).

Częstość występowania tej postaci choroby próchnicowej oraz problemy, jakie napotykamy w jej leczeniu wskazują na potrzebę wczesnego wyłonienia spośród grupy dzieci najmłodszych, tych, które są najbardziej zagrożone ryzykiem próchnicy (2, 8, 9, 10), co ma na celu wprowadzenie odpowiednich programów profilaktycznych (6, 8, 11). W świetle współczesnych badań zabiegi polegające na zapewnieniu optymalnej podaży fluoru chronią szkliwo przed działaniem kwasów, a ponadto przyczyniają się do remineralizacji ognisk próchnicy początkowej (12). Od lat stosuje się różne metody egzo- i endogennej profilaktyki fluorkowej (13). Ze względu na znaczącą skuteczność w zapobieganiu rozwojowi próchnicy międzynarodową akceptację uzyskały lakiery fluorowe.

Do najdłużej stosowanych lakierów fluorowych należy „Duraphat”, wprowadzony do użycia w 1964 roku. „Duraphat” ma obojętny odczyn, zawiera 5% fluorek sodu (co odpowiada 2,64% zawartości jonów fluoru). W 1 ml lakieru znajduje się 50 mg fluoru. „Duraphat” ma zabarwienie żółtawobrązowe, konsystencję żelu i twardnieje pod wpływem wilgoci. W Polsce został zastosowany po raz pierwszy w 1979/81 (3).

Nie wykazał jednak oczekiwanego efektu w uzębieniu mlecznym, prawdopodobnie, ze względu na zbyt małą częstotliwość aplikacji preparatu oraz fakt, że był stosowany u dzieci, u których uprzednio nie przeprowadzono sanacji jamy ustnej. Zasadą jest, aby lakier fluorowy stosować w higienicznie utrzymanej jamie ustnej, gdyż wtedy można uzyskać korzystny wpływ na tkanki zęba.

Wysokie ryzyko próchnicy i jej intensywność w uzębieniu mlecznym dzieci polskich było sugestią, aby zbadać profilaktyczne działanie lakieru fluorowego „Duraphat” zależnie od częstości aplikacji.

Celem pracy była wstępna ocena skuteczności działania profilaktycznego lakieru fluorowego „Duraphat” firmy Colgate na uzębienie mleczne dzieci w wieku od 3 do 4 lat.

Badaniem objęto grupę 240 dzieci obojga płci w wieku od 3 do 4 lat z 5 warszawskich przedszkoli w dzielnicy Śródmieście. Na wstępie z użyciem lusterka i zgłębnika przeprowadzono badanie kliniczne stanu zdrowotnego uzębienia, na podstawie, którego pacjentów podzielono na dwie grupy: badaną (testową) i kontrolną. U każdego dziecka obliczono liczbę zębów dotkniętych próchnicą, a następnie średnią liczbę puw_Z w grupie badanej i kontrolnej. Grupę badaną liczącą 180 pacjentów i kontrolną liczącą 60 pacjentów podzielono na 3 podgrupy (A, B, C) w zależności od wartości wskaźnika puw_Z:

A: 0 Z<5

B: 5 < puw_Z<10

C: puw_Z> 10

W grupie badanej każda podgrupa liczyła po 60 dzieci, w grupie kontrolnej po 20 dzieci. Grupa badana oraz kontrolna zostały dobrane tak, aby średnie wartości liczby puw_Z w każdej podgrupie były podobne (ryc. 1).

Przed przystąpieniem do właściwych badań u wszystkich dzieci przeprowadzono sanację jamy ustnej.

Lakier fluorowy „Duraphat” stosowano u dzieci w grupie badanej uwzględniając w każdej podgrupie (A, B, C,) trzy modele związane z różną częstością stosowania lakieru: I model – co 2 miesiące, II model – co 3 miesiące, III model – co 6 miesięcy. Zastosowanie lakieru poprzedzało mechaniczne oczyszczanie zębów szczotką zwilżoną wodą utlenioną. Zęby izolowano od dostępu śliny i osuszano łagodnym strumieniem powietrza. Lakier „Duraphat” nanoszono na dostępne powierzchnie z�

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.