Rola czynnika martwicy nowotworów (TNF) i jego receptorów w zapaleniu przyzębia na podstawie piśmiennictwa

W obronie organizmu przed zakażeniem biorą udział mechanizmy odpornościowe komórkowe i humoralne. W przebiegu odpowiedzi immunologicznej na patogeny bakteryjne istotną rolę pełnią komórki immunokompetentne oraz cytokiny – podstawowe mediatory zapalenia (1, 2). Na szczególną uwagę zasługuje czynnik martwicy nowotworów (TNF), biorący udział zarówno w odpowiedzi immunologicznej jak i zapalnej. TNF wraz z innymi, także indukowanymi przez siebie cytokinami, w sposób endo-, para- i autokrynowy oddziaływuje na monocyty, makrofagi, fibroblasty, neutrofile, keratynocyty oraz komórki tuczne. Przede wszystkim powoduje martwicę krwotoczną nowotworów litych. Nie tylko uszkadza śródbłonek naczyń nowotworu, ale również wpływa na wzrost, różnicowanie i czynność wielu komórek, zarówno nowotworowych, jak i prawidłowych. Aktywuje komórki NK, zwiększa fagocytarność neutrofili, wzmaga proliferację i różnicowanie limfocytów T i B, indukuje syntezę IL-1 i zwiększa jej ekspresję na powierzchni komórek nabłonkowych. Zwiększa ponadto zdolność komórek endotelialnych do adhezji limfocytów, stymuluje wzrost fibroblastów i reguluje syntezę kolagenu, fibronektyny i kwasu hialuronowego. Indukuje wytwarzanie kolagenaz i innych proteaz oraz aktywuje osteoklastogenezę, dojrzewanie osteoklastów i resorpcję kości. Jest miejscowym moderatorem przebudowy kości w stanach zapalnych (3, 4, 5).

Gen dla ludzkiego TNF zlokalizowany jest na krótkim ramieniu chromosomu 6, w regionie pomiędzy p23 a q12. Poznano dwie postacie czynnika martwicy nowotworu: TNFα inaczej zwany kachektyną i TNFβ zwany limfotoksyną (wyróżnia się 2 jej formy: α i β). Prekursorem TNF jest białko błony komórkowej, uwalniane do środowiska po zadziałaniu enzymu. Tak, więc forma błonowa kachektyny jest prekursorem formy rozpuszczalnej (wolnej); limfotoksyna związana i wolna mają odmienną budowę, dlatego też wyróżniamy dwie jej formy: α (postać wolna) i β (postać błonowa, czyli związana). TNF uwalniany jest przez komórki układu odpornościowego w odpowiedzi na różne bodźce, np. endotoksyny, lipopolisacharydy, limfokiny, wirusy, parazyty, inne cytokiny, komórki nowotworowe oraz niektóre leki, np. inhibitory fosfatazy, cyklooksygenazy, benzodiazepiny. Wydzielanie TNF hamowane jest przez inne cytokiny: TGFβ, IFNα, IFNβ, IL-4, IL-6, IL-10, IL-11, IL-13, wirus Epstein-Barra, inhibitory fosfodiesterazy, metaloproteinazy, lipooksygenazy, prostaglandynę E2, estradiol, progesteron (5, 6, 7).

Aktywacja TNF następuje poprzez odpowiednie receptory komórkowe. Na komórkach istnieją 2 typy receptorów dla czynnika TNF: TNF RI o masie cząsteczkowej 55 kDa oraz TNF RII o masie cząsteczkowej 75 kDa. Oba typy receptorów są glikoproteinami. Wykazują różną aktywność i zdolność przekazywania sygnałów komórce, jednak większą aktywność posiada TNF RI. Opisano decydującą rolę receptora p55 w indukowanym przez TNFα zwiększeniu ekspresji receptorów integrynowych na neutrofilach. Obydwa receptory wiążą zarówno TNFα jak i TNFβ (LTα i LTβ). Paśnik i wsp., powołując się na badania Della Bianca i wsp., piszą, że zarówno p55 jak i p75 uczestniczą w procesie fagocytozy. Do przenoszen

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.