Etiologia i czynniki modyfikujące erozję zębów

Erozja zębów jest procesem chemicznym nie związanym z działaniem bakterii i czynników mechanicznych, którego wynikiem jest nieodwracalna, postępująca utrata twardych tkanek zęba (1). Uszkodzenie zębów następuje poprzez kontakt z kwasami pochodzenia zarówno zewnętrznego, jak i wewnętrznego.

W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie problemem erozji. Z opublikowanego w Wielkiej Brytanii raportu „Raport of the Oral Health 2000” wynika, że u ponad połowy badanych osób w wieku 4-18 lat stwierdzono oznaki erozji zębów. W grupie dzieci w wieku 4-6 lat aż 46% badanych miało erozję, z czego 12% cierpiało z powodu utraty zębiny i odsłoniętej miazgi zębów. Wśród młodzieży w wieku15-18 lat, erozję odnotowano u 34% badanych. U 5% osób spostrzegane ubytki erozyjne dotyczyły szkliwa i zębiny (2). Przeprowadzone w Polsce badania przez Waszkiel na grupie 540 osób wykazały, że w zależności od wieku i miejsca zamieszkania częstość występowania erozji jest różna. W poszczególnych grupach wiekowych stwierdzono najwyższą frekwencję nadżerek zębów u osób w wieku 25-30 lat (19,44%), u osób w wieku 18-20 lat (15%) i najniższą w grupie 35-44 lata (6,11%) Najbardziej narażone na działanie czynników wywołujących nadżerki były osoby mieszkające w dużym mieście. W grupie 18-24 lata zmiany erozyjne wystąpiły u 33,33% badanych (3).

Erozja zębów jest spowodowana przez roztwory kwasów, które wchodzą w kontakt z zębami. Ryzyko erozji szkliwa ma miejsce gdy wartość pH spada poniżej 5,5, natomiast ryzyko erozji zębiny i cementu korzeniowego ma miejsce przy pH niższym niż 6,2 (4). Wartość krytycznego pH dla fluoroapatytów wynosi około 4,5. W związku z tym każda substancja, której pH jest niższe może być przyczyną erozji i prowadzić do rozpuszczania zarówno hydroksy- jak i fluoroapatytów.Występowanie i nasilenie zmian erozyjnych jest uzależnione również od czasu działania i częstości pojawiania się w jamie ustnej czynnika uszkadzającego.

Wyróżniamy czynniki zewnątrz- i wewnątrzpochodne odpowiedzialne za powstawanie erozji zębów. Czynniki zewnątrzpochodne można podzielić na cztery kategorie: środowisko, dieta, przyjmowane leki i styl życia.

Styl życia wpływa na rodzaj diety, częstość i czas spożywanych posiłków i w związku z tym jest istotnym czynnikiem powstania i rozwoju erozji zębów. Tabela 1 przedstawia listę produktów o niskiej wartości pH, które mogą być przyczyną erozji (5). Potencjalne zdolności napojów do wywoływania erozji zębów nie zależą tylko od wartości pH. Kwasy mające właściwości chelatowania wapnia, np. cytrynian, mogą powodować uszkodzenia zębów nawet przy pH wyższym niż 4,5. Wpływ na powstanie erozji mają również takie komponenty napojów jak: zawarty w nich wapń, fosforany, a także fizyczne i chemiczne właściwości kwasów, które wpływają między innymi na ich neutralizację w jamie ustnej. Aktualny najwyższy poziom jonów wodorowych zależny od wszystkich zawartych w diecie kwasów ma decydujące znaczenie w powstawaniu erozji zębów (6).

Rynek napojów typu „soft drink” rozwija się w szybkim tempie. W USA w 1997 r. nastąpił gwałtowny wzrost sprzedaży i osiągnął sumę 54 bilionów dolarów. Spożycie napojów wyniosło 54 galony (204,4 litra) na osobę w ciągu roku. W Europie spożycie napojów typu Cocacola, napojów energetyzujących i soków owocowych jest mniejsze w porównaniu ze Stanami

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.