Uszczelnianie zębów trzonowych mlecznych u dzieci 3-letnich jako metoda profilaktyki próchnicy

Zęby mleczne ze względu na budowę anatomiczną i histologiczną są szczególnie podatne na powstawanie i dynamiczny rozwój próchnicy. Większa ilość matrycy organicznej i mniejsza ilość komponenty nieorganicznej oraz występujące głębokie bruzdy i szczeliny o nieregularnym przebiegu są czynnikami, które predysponują do powstawania i rozwoju ognisk próchnicy wczesnej.

Frekwencja choroby próchnicowej w grupie dzieci przedszkolnych wzrasta wraz z wiekiem a największy wzrost obserwujemy pomiędzy 2 a 3 oraz 3 a 4 rokiem życia. W grupie wiekowej trzylatków aż 36% dzieci dotkniętych jest próchnicą zębów (1). Pojawienie się pierwszych objawów próchnicy w zębach siecznych w szczęce w krótkim czasie po ich wyrznięciu stanowi sygnał, że dziecko należy do grupy wysokiego ryzyka próchnicy wczesnej. Ubytki rozwijają się bardzo dynamicznie, a próchnica atakuje praktycznie wszystkie powierzchnie kolejno wyrzynających się zębów mlecznych (2). Zagrożenie często występujących powikłań niezwykle szybko rozwijającej się choroby próchnicowej, prowadzące do utraty uzębienia mlecznego, wskazuje na konieczność stosowania wczesnej profilaktyki. Profilaktyka wczesna to zarówno wskazania dotyczące diety, instruktaż higieny jamy ustnej, profilaktyka fluorowa jak i okresowe badania kontrolne. Są to elementy podstawowych programów profilaktycznych. Poza nimi istnieją programy indywidualne, ukierunkowane na diagnostykę ryzyka próchnicy i/lub chorób przyzębia oraz realizację intensywnego programu profilaktycznego (3). Jednym z bardzo istotnych elementów programu indywidualnego jest uszczelnianie bruzd zębów trzonowych mlecznych u dzieci najmłodszych oraz bruzd zębów stałych u dzieci starszych. Okazało się, że uszczelnianie powierzchni żujących zębów trzonowych jest szczególnie ważne w profilaktyce próchnicy u dzieci obarczonych schorzeniami ogólnymi: wadami serca, zaburzeniami krzepnięcia krwi, chorobami o podłożu autoimmunoagresywnym, u których powikłania choroby próchnicowej są bardzo groźne (4).

Zabieg uszczelniania bruzd wykonywany jest od wielu lat. Wykazano jego wysoką skuteczność w zapobieganiu powstawania próchnicy, określoną współczynnikiem redukcji próchnicy, który w długoletnich badaniach licznych autorów oceniających metodę w zębach stałych wynosił 64-94% (5, 6, 7). Nieznane są bezwzględne przeciwwskazania do zabiegu lakowania bruzd zębów. Laki szczelinowe (uszczelniacze) nie są toksyczne ani miejscowo ani ogólnie (wg American Dental Ass. oraz Food & Drug Administration – USA), nie zagrażają żywotności miazgi zębowej. Wytrawiona powierzchnia jeżeli nie zostanie pokryta lakiem, powraca do normy po 24 godzinach w wyniku remineralizacji (7). Uszczelnianie bruzd jest zabiegiem bezbolesnym, pozwala na stopniową adaptację dziecka do leczenia stomatologicznego. Zabieg uszczelniania bruzd i szczelin zębów mlecznych popularny w wielu krajach Europy i w USA, w Polsce, niestety, wykonywany jest bardzo rzadko, podczas gdy wysoka frekwencja próchnicy w populacji dzieci polskich w wieku przedszkolnym wskazuje na konieczność stosowania każdej dostępnej metody profilaktyki.

Wstępnie standardową metodą badania stomatologicznego zbadano 78 dzieci w wieku trzech lat z 9 warszawskich przedszkoli.

Do badań użyto lusterka i zgłębnika, wykonano je w warunkach dobrego oświetlenia. Jednocześnie, przeprowadzono oświatowo-poglądowe spotkania z dziećmi, na których starano się w prosty i obrazowy sposób przybliżyć im konieczność dbałości o higienę jamy ustnej i przykre konsekwencje zaniedbań.

Do zabiegu uszczelniania bruzd zakwalifikowano grupę 71 dzieci, u których uszczelnianie można było wykonać przynajmniej w obrębie jednego zęba mlecznego.

Kryterium kwalifikujące stanowił brak obecności procesu próchnicowego w zębach trzonowych mlecznych oraz względna współpraca ze strony dziecka. Do badań opracowano indywidualne karty dzieci, które oprócz diagramu zębowego ze schematem powierzchni żującej zębów mlecznych, tabeli, wskaźnika OHI, zawierały również krótką ankietę w formie pytań do rodziców, dotyczących ogólnego stanu zdrowia dziecka i znajomości podstaw

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.