Afta Suttona – opis przypadku

Afty przewlekłe nawracające (RAS) są schorzeniem błony śluzowej jamy ustnej występującym u od 5% do 25% populacji (1), głównie u kobiet i u osób poniżej 40 roku życia oraz u osób o wyższym statusie społecznym (2). Są to bolesne nadżerki lub owrzodzenia pokryte włóknikowym nalotem i otoczone rąbkiem zapalnym. Zmiany te najczęściej lokalizują się na ruchomej nierogowaciejącej błonie śluzowej policzków, warg, dna jamy ustnej, łukach podniebiennych i podniebieniu miękkim. Do RAS zaliczamy: afty małe (Mikulicza), afty duże (Suttona) i nadżerki opryszczkopodobne.

Afty małe – to zmiany chorobowe w postaci płytkich nadżerek o średnicy od 2 do 4 mm, pokryte żółtawym włóknikowatym nalotem z zapalną obwódką. Goją się w ciągu 7-10 dni bez pozostawienia blizny.

Afty Suttona – to okrągłe lub owalne owrzodzenia, dużych rozmiarów (zwykle około 1-2 cm średnicy), mogą występować w każdym obszarze błony śluzowej jamy ustnej, najczęściej występują w okolicy małych gruczołów ślinowych tzn. na błonie śluzowej policzków i podniebienia miękkiego. Występują pojedynczo, rzadziej pojawia się kilka owrzodzeń, które goją się w ciągu kilku tygodni i często nawracają. Występuje duża bolesność, utrudniająca przyjmowanie pokarmów oraz złe samopoczucie. Czasami stwierdza się podwyższony OB.

Afty opryszczkopodobne – występują w postaci licznych małych nadżerek, często bardzo bolesnych, pojawiających się na całym obszarze jamy ustnej i goją się w ciągu kilku-kilkunastu dni (3).

Etiologia aft nie jest do końca wyjaśniona, dużą rolę odgrywają zaburzenia funkcji układu immunologicznego (4), uwarunkowania genetyczne, niedobory hematyn (żelaza, kwasu foliowego, witamin B), zaburzenia wchłaniania w chorobach układu pokarmowego (u około 3% pacjentów z RAS można stwierdzić celiakię, chorobę Crohna, niedokrwistość złośliwą czy chorobę Duhringa), zaburzenia hormonalne. Czasem podłożem RAS jest stres, alergie pokarmowe, niektóre leki (zwłaszcza niesteroidowe leki przeciwzapalne i nikorandyl) (5), a także dodecylosiarczan sodu, składnik niektórych past do zębów (6). Czynnikiem predysponującym do wystąpienia aft jest uraz.

Rozpoznanie RAS oparte jest na badaniu przedmiotowym i objawach klinicznych. Niemniej jednak, aby wykluczyć wspomniane wyżej choroby ogólne często wykonuje się: morfologię krwi z rozmazem, badanie metabolizmu żelaza, oznaczenie stężenia kwasu foliowego i witaminy B₁₂, stężenie przeciwciał endomysialnych w surowicy (dodatnie w celiakii) i badanie na pasożyty u dzieci (

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.