Ruchomość zębów u muzyków grających na instrumentach dętych – doniesienie wstępne
© Borgis - Nowa Stomatologia 2-3/2007, s. 70-72
*Michał Fidecki, Elżbieta Jodkowska
WSTĘP
Wpływ gry na instrumentach dętych na układ stomatognatyczny muzyków pozostaje wciąż zagadnieniem otwartym. W badaniu próbowano ocenić jak siły wytwarzane w trakcie gry na instrumentach dętych oddziałują na ruchomość zębów muzyków.
Instrumenty dęte można podzielić na grupy, w zależności od budowy ustnika.
W grupie pierwszej, instrumentów dętych blaszanych (np. trąbka, puzon), dźwięk wydobywa się poprzez zadęcie do ustnika w kształcie lejka z zaokrąglonymi brzegami, tworzącego tak zwany kielich. Do ustnika bezpośrednio przylegają wargi grającego. Wysunięcie żuchwy do pozycji těte-â-těte, odpowiednie napięcie mięśnia okrężnego ust i wprawienie warg w drgania umożliwia muzykowi wydobycie dźwięku. Podczas gry może istnieć konieczność znacznego ucisku ustnika na wargi, a przez nie – na przednie zęby szczęki i żuchwy.
Dla drugiej grupy, instrumentów jednostroikowych (klarnet), dźwięk wydobywa się za pomocą ustnika. Jest to zwężająca się i zakończona tzw. dziobem rurka z podłużnym otworem, do której przymocowana jest sprężysta trzcinka stroika. Muzyk obejmując ustnik wargami, opiera go poprzez wargę na dolnych zębach i dociska zębami szczęki. Stąd jest wywierana siła na powierzchnie wargowe dolnych zębów siecznych i powierzchnie podniebienne górnych zębów siecznych.
Ustnik trzeciej grupy, instrumentów dwustroikowych np. fagotu, składa się z metalowej rurki i dwóch sprężystych trzcinek. Grający muzyk obejmuje stroik wciągniętymi wargami, opierając je na brzegach zębów siecznych szczęki i żuchwy. Stroik jest delikatny, dlatego na zęby oddziałują niewielkie siły, spowodowane oparciem stroika instrumentu. Główną znaczącą siłą jest napięcie mięśnia okrężnego ust.
Ostatnia grupa to instrumenty wargowe, do których należy flet, którego ustnik różni się zasadniczo od omawianych poprzednio instrumentów. Nie posiada ustnika ani stroika. Dźwięk powstaje w piszczałce wargowej poprzez bezpośrednie zadęcie w otwór wlotowy instrumentu. Flet opiera się na brodzie, tuż poniżej wargi dolnej
CEL PRACY
Ocena ruchomości zębów u muzyków grających na instrumentach dętych blaszanych oraz drewnianych.
MATERIAŁ I METODY
Grupę badaną stanowiło 40 studentów Akademii Muzycznej, zaś grupę kont
To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.