Periimplantitis – przegląd piśmiennictwa. Część druga – podatność pacjenta, markery, objawy, klasyfikacja

W związku z dynamicznym rozwojem współczesnej implantologii stomatologicznej, trwającym od ponad 40 lat, powstało wiele prac dotyczących tej dziedziny. Opracowano różne systemy implantologiczne, doskonalone są techniki chirurgiczne oraz protetyczne. Pomimo tego, jak w każdej dziedzinie medycyny, zdażają się niepowodzenia leczenia. Jednym z problemów powodujących utratę wszczepu jest zapalenie tkanek wokół implantu, czyli periimplantitis. Ostatnia dekada przyniosła potwierdzenie tezy, iż podobnie jak w przypadku chorób przyzębia, występowanie periimplantitis jest objawem zaburzenia równowagi między drobnoustrojami patogennymi, a odpornością gospodarza. Cześć pierwsza traktowała o kwestiach związanych z etiologią tego schorzenia, w drugiej omówione zostaną zagadnienia podatności na periimplantitis pacjentów z zapaleniem przyzębia w wywiadzie, odpowiedż gospodarza oraz klasyfikacja periimplantitis.

Doniesienia na temat podatności pacjentów z chorobą przyzębia na niepowodzenia w leczeniu implanto-protetycznym są sprzeczne. W większości prac autorzy wykazują podobną skuteczność tego typu rehabilitacji u pacjentów z pozytywnym wywiadem w zakresie periodontopatii, jak i u pacjentów, u których braki zębowe nie były wynikiem choroby przyzębia. Nevins & Langer (1995) w swojej pracy opublikowali dane na temat wyników leczenia implantami systemu Brĺnemarka z powierzchnią maszynową u częściowo uzębionych pacjentów ze zdiagnozowaną oporną na leczenie chorobą przyzębia. Stabilizacja implantów i stan tkanek okołoimplantowych były porównywalne do wyników uzyskiwanych w innych sytuacjach klinicznych (1).

Quirynen i wsp. (2001) przeprowadzili badanie na grupie częściowo uzębionych pacjentów, u których zastosowano implanty systemu Brĺnemarka (badania 5-cio letnie). Wyniki wskazywały na to, że postępujący zanik kości wokół zębów własnych nie koreluje z zanikiem kości wokół implantów (2). Dane z prac m.in. Lindquist i wsp. 1997, van Steenberghe i wsp. 1990 jak i wspomniana wyżej praca Quirynena mogą sugerować, że niektóre konfiguracje jak i powierzchnie pokrywające implanty mogą stanowić o zmniejszeniu ryzyka rozwoju periimplantitis (3, 4). Za to implanty z powierzchnią szorstką stosowane u pacjentów z postępująca chorobą przyzębia (będących pod opieką periodontologiczną, Ellegaard 1997, Brocard 2000) wykazywały zwiększoną utratę poziomu kości w porównaniu do sytuacji zastosowania ich u pacjentów bez problemów periodontologicznych (Buser i wsp. 1997) (5-7). Badania Karoussis i wsp. (2003) potwierdzają tezę, że choroba przyzębia w wywiadzie zwiększa ryzyko niepowodzenia leczenia implantologicznego, przy czym ryzyko utraty implantu rośnie z czasem, jaki upłynął od czasu implantacji (po 5-10 latach) (8).

Do niedawna ocena tkanek okołoimplantacyjnych była możliwa jedynie poprzez badanie kliniczne i radiologiczne. Jednak w leczeniu każdego schorzenia chodzi o to, by wykryć je w bardzo początkowym stadium, jak również wyodrębnić pacjentów podatnych na jego ewentualny rozwój i otoczyć ich szczególną opieką. Podobnie sytuacja ma się z periimplantitis. W ostatnich latach badacze oceniają skład płynu kiszeni dziąsłowych, próbując wykryć markery toczących się procesów zapalnych.

Neutrofile stanowią pierwszą linię obrony gospodarza przed infekcją bakteryjną, ale są również odpowiedzialne za destrukcję tkanek w procesie zapalnym, gdyż uwalniają wolne rodniki i enzymy proteolityczne takie jak: elastaza, laktoferyna itp.

Elastaza magazynowana w ziarnistościach pierwotnych (azurofilnych) neutrofili, wydzielana jest pozakomórkowo podczas fagocytozy i aktywacji neutrofili. Ma ona zdolność rozkładania protein strukturalnych takich jak kolagen, laminina, fibronektyna(m.in. Owen & Cambell 1995) (9). Laktoferyna magazynowana w ziarnistościach wtórnych, uwalniana w procesie chemotaksji wykorzystywana jest jako marker liczby neutrofili np. w ognisku zapalnym. Stężenie laktoferyny i elastazy w płynie szczeliny dziąsłowej może być wykorzystane do oznaczenia

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.