Zespół cewkowy – schorzenie samoistne czy objaw innych schorzeń?
© Borgis - Nowa Medycyna 5/2000
Stanisław Wroński
Jedną z najczęstszych dolegliwości zmuszających pacjenta do wizyty w gabinecie urologicznym jest dysuria. Określenie to opisuje ból zlokalizowany w cewce moczowej, odczuwany podczas oddawania moczu i najczęściej zlokalizowany w okolicy ujścia zewnętrznego (6). Dodatkowo odczuciu temu towarzyszy uczucie parcia na mocz, częste oddawanie niewielkich ilości moczu w ciągu dnia oraz w nocy. Pacjenci skarżą się na bów okolicy nadłonowej, czasami w okolicy krzyżowej oraz w kroczu. Objaw ten najczęściej dotyczy kobiet i związany jest z występowaniem stanów zapalnych przynajmniej 1 do roku u ok. 25% kobiet w wieku średnim (6, 11). W przypadku stwierdzenia w badaniu osadu moczu i w posiewie czynnika infekcyjnego leczenie (i wyleczenie) przeważnie nie stanowi problemu klinicznego. Trudności pojawiają się w momencie gdy pomimo istnienia dolegliwości badanie moczu nie wykazuje infekcji (6). Ma to miejsce u 30% pacjentek. Dolegliwości dyzuryczne przy braku dodatnich wyników badań laboratoryjnych ujmowane są różnymi określeniami – „zespół cewkowy” (6), zespół dysuria-częstomocz, (11). Pojęcie zespołu cewkowego wprowadzili łącznie Cabot (6) oraz Powell i Powell (9). Cabot stwierdził iż nieokreślony ból w okolicy cewki kobiecej dla którego nie można znaleźć uchwytnej przyczyny powinien być rozpatrywany jako pochodzący z cewki moczowej (6). Objawy podawane przez pacjentów są podobne do śródmiąższowego zapalenia pęcherza, dlatego te jednostki czasami ujmowane są w jedną grupę schorzeń jako zespół bolesnego pęcherza – painful bladder disease (lub painful bladder syndrom). Bourque (1) w 1951 r. opisał łącznie zespół cewkowy, śródmiąższowe zapalenie pęcherza oraz zapalenie gruczołu krokowego jako zespół podobnych objawów; częstomoczu o nieustalonej przyczynie, parć naglących, bólów w okolicy nadłonowej oraz w kroczu, osłabienia strumienia moczu, uczucia niecałkowitego opróżnienia pęcherza po mikcji, a także objawów ze strony narządów płciowych – bóli podczas stosunku płciowego (dyspareunia) (1). Parcia naglące występujące w schorzeniach zaliczonych do kompleksu „painful bladder syndrom” nie są związane z nadczynnością wypieracza, nie wykazano także jego mimowolnych skurczów ani zmniejszonej podatności (5). Rozpoznanie tych schorzeń z powodu braku znanego czynnika etiologicznego oparte jest na dokładnym wywiadzie, wykluczeniu schorzeń o znanej etiologii (na podstawie badań laboratoryjnych, radiologicznych, cystoskopii). W obrębie zespołu bolesnego pęcherza na podstawie obserwacji klinicznej wyróżniono trzy grupy pacjentów (5):
1. Pacjenci z objawami ze strony dolnych dróg moczowych mijającymi przed wdrożeniem leczenia (self-limited illness) lub zakończeniem diagnostyki (można ich traktować jako pacjentów z zespołem cewkowym).
2. Pacjenci z objawami trwającymi wystarczająco długo aby można
To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.