Specyfika leczenia złamań w osteoporozie

© Borgis - Nowa Medycyna 9/2000

Dariusz Danis, Wojciech Mikuła

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) osteoporoza i towarzyszące jej złamania kości stanowią dziś jeden z najistotniejszych problemów zdrowotnych świata.
Jak wynika z definicji osteoporozy, jest to choroba układu kostnego, która obok następstw urazów stanowi najpoważniejszy odsetek schorzeń kości. Zmniejszenie masy kostnej i zaburzenie jej mikroarchitektury prowadzi do obniżenia wytrzymałości mechanicznej kości. Zwiększa to podatność kośćca nawet na niewielkie urazy, których konsekwencją są złamania, stanowiące największy problem kliniczny w przebiegu osteoporozy.
Od 5. dekady życia kości ulegają fizjologicznej inwolucji. Jeśli utrata masy kostnej (fizjologiczna osteopenia) przybierze tempo powodujące przedwczesne przekroczenie progu złamania, mamy do czynienia z osteoporozą. Proces osteoporozy może dotyczyć całego kośćca – osteoporoza uogólniona lub ograniczać się do jego części – osteoporoza miejscowa. Osteoporoza uogólniona może mieć charakter inwolucyjny (pierwotny) lub wtórny. Zgodnie z propozycją Riggsa i Meltona z 1986 roku wyróżnia się dwa podstawowe typy osteoporozy innowacyjnej: osteoporozę pomenopauzalną (typ I) i osteoporozę starczą (typ II). Trzecim, znacznie rzadziej występującym typem osteoporozy pierwotnej, jest postać idiopatyczna (9) (ryc. 1).
Ryc. 1.
Chociaż przyczyny osteoporozy typu I nie są dokładnie znane – związek czasowy z menopauzą (lub niedoborem androgenów u mężczyzn) sugeruje, że zasadniczą rolę odgrywa tu hormonalna niewydolność gonad. Typ II występuje u osób starszych, u których masa kostna znajduje się na dolnej granicy normy i chociaż szybkość jej zmniejszania wraz z wiekiem jest prawidłowa, chorzy ci są bardziej narażeni na złamania (tab. 1).
Tabela 1. Podział i charakterystyka osteoporozy pierwotnej typu I i II.
Typ, wiek, płećObraz klinicznyZmiana masy kostnej
Typ I
Osteoporoza pomenopauzalna (pierwotna)
50-70 rok życia
6 x częściej kobiety
- większa częstość złamań przedramienia - dalsza nasada i kręgów - podaż wapnia ma mało istotny wpływ- wzmożona utrata kości gąbczastej kręgów, żeber i dystalnych części kości długich
Typ II
Osteoporoza starcza (pierwotna)
- 70 lat
- 2 x częściej kobiety
- duża częstość złamań w obrębie bliższego odcinka kości udowej i kręgów oraz szyjki k. udowej
- wzrost stężenia krążącego parathormonu
- podaż wapnia ma znaczny wpływ
- szybkość zwiększenia masy kostnej podobna jest u osób zdrowych
- utrata warstwy beleczkowej i korowej
W USA rocznie notuje się 1,5 miliona złamań zależnych od osteoporozy, w tym między innymi 650 tys. złamań trzonów kręgowych, 250

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.