Nadciśnienie tętnicze – diagnostyka i leczenie

Podstawą rozpoznania choroby jest prawidłowo dokonany pomiar ciśnienia krwi. Pomiar ten jest prawdopodobnie jedną z najczęściej wykonywanych czynności medycznych. Może być dokonany metodą bezpośrednią lub pośrednią. Po raz pierwszy bezpośredniego pomiaru ciśnienia krwi dokonał w 1714 r. Stephen Hales, wprowadzając do tętnicy szyjnej konia giętką rurkę, którą połączył ze szklaną kolumną wysokości 4,2 m. Pośredniego pomiaru dokonał po raz pierwszy Scipione Riva-Rocci, pracujący na Uniwersytecie w Turynie, a swoje doświadczenia z zastosowaniem gumowego mankietu do pomiaru ciśnienia krwi opisał w Gazetta Medica di Torino w 1896 r. Metoda pomiaru była udoskonalona przez Mikołaja Sergiejewicza Korotkowa w 1905 r.; opisał on fazy osłuchiwania przy mierzeniu ciśnienia metodą pośrednią (13). W 1917 r. Fisher wykazał, że ludzie, u których stwierdzono podwyższone ciśnienie krwi żyją krócej. Pierwsze masowe pomiary ciśnienia były przeprowadzane przez zakłady ubezpieczeń.

Bezpośredni pomiar dostarcza niewątpliwie najdokładniejszych danych o wartości ciśnienia krwi, jednakże metoda ta ze względu na ograniczenia wynikające z jej inwazyjnego charakteru znajduje zastosowanie tylko w wysoko specjalistycznych naukowych ośrodkach i dotyczy niewielkiej grupy chorych. Wyniki pomiarów bezpośrednich różnią się nieco od wartości ciśnienia krwi uzyskiwanych metodą pośrednią. Ciśnienie skurczowe jest nieco wyższe w pomiarach bezpośrednich, a ciśnienie rozkurczowe nieco niższe. Dane te dotyczą pomiarów wykonywanych w spoczynku.

Pozornie prosta i znana czynność, jaką jest pomiar ciśnienia krwi metodą pośrednią może jednak kryć w sobie wiele niejasności i trudności. Jeżeli zauważymy, że na podstawie pomiaru ciśnienia krwi podejmowane są decyzje dotyczące leczenia, jego zmian, rokowania, orzekania o niezdolności lub zdolności do pracy, konieczności skierowania na rentę, warto dokładnie określić zasady pomiaru (39, 43, 44).

Podczas przeprowadzania pomiaru należy przestrzegać następujących zasad:

Jeżeli przyjmuje się pacjentów w szerokim przedziale wiekowym, jaki występuje w praktyce lekarza rodzinnego, dla dokonania prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi niezbędne jest posiadanie mankietów o zróżnicowanej szerokości. Przeprowadzanie pomiarów ciśnienia za pomocą typowego, najczęściej spotykanego mankietu może spowodować zawyżenie lub zaniżenie odczytu. Fałszywy zaś odczyt może być źródłem nieprawidłowych decyzji terapeutycznych, zbędnych zleceń i zbędnych kosztów. Dostępne są 3 rozmiary mankietów pediatrycznych (noworodki i niemowlęta, małe dzieci oraz młodzież) oraz 2 rozmiary mankietów dla dorosłych (typowy oraz dla osób otyłych). Oprócz właściwego mankietu niezbędny jest sprawny aparat do mierzenia ciśnienia krwi. Badania wykonywane w szpitalach angielskich wykazały, że blisko połowa ciśnieniomierzy była niedokładna. Ciśnieniomierz powinien być sprawdzany i czyszczony co 12 miesięcy. Wierzchołek menisku rtęci powinien znajdować się dokładnie w punkcie zerowym, a skala dokładnie wykalibrowana od 0 do 300 mmHg z podziałką co 2 mmHg. Odpowietrznik u góry rurki powinien być drożny, gdyż jego niedrożność utrudnia unoszenie się rtęci w czasie pomiaru. Mankiet ze zwężającym się końcem powinien być dostatecznie długi, aby kilkakrotnie objąć obwód ramienia. Odcinek o pełnej szerokości musi być dłuższy od cz

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.