Intensyfikacja diagnostyki i leczenia cukrzycy w starszym wieku: korelacja między jakością leczenia i jakością życia
© Borgis - Nowa Medycyna 6/2000
Jan Tatoń, Małgorzata Bernas, Paweł Luźniak, Anna Czech
Przesłanki problemowe
Cukrzyca u osób w wieku powyżej 65 roku życia jest indywidualnym i społecznym zagrożeniem życia i zdrowia o wielowątkowym medyczno-społecznym charakterze. Jego zwalczanie wymaga więc interdyscyplinarnego i zespołowego podejścia.
Współistnienie cukrzycy ze zmianami w czynności i strukturze narządów i tkanek powodowanymi przez proces starzenia się, skojarzenie tych stanów u tej samej osoby i w tym samym czasie z innymi, przewlekłymi chorobami oraz związane z tym trudności medyczne, a także szczególne względy społeczne i organizacyjne, tworzą specyfikę tego problemu. Jest on często niedoceniany lub ujmowany powierzchownie a niekiedy wręcz obłudnie – bez odpowiedniego wykorzystania wielu bardziej intensywnych, nowych możliwości diagnostycznych, zapobiegawczych, leczniczych i rehabilitacyjnych (3, 15, 18).
Skala epidemiologiczna
Wskaźnik chorobowości z powodu cukrzycy w grupie osób powyżej 65 r. życia wynosi 8,6% a z powodu upośledzenia tolerancji glukozy 14,2% (badania własne populacji Warszawy), Są to wielkości wskaźników, w przybliżeniu 2 razy większe aniżeli spotykane w ogólnej populacji. Znaczne zwiększenie występowania cukrzycy u osób w starszym wieku jest zjawiskiem typowym dla wszystkich kontynentów i wszystkich grup etnicznych (3).
Jakie są przyczyny tak znacznej chorobowości z powodu cukrzycy u osób powyżej 65. roku życia?
Lista tych przyczyn jest następująca:
a. Zwiększanie się populacji świata jest coraz szybsze, przyspieszenie to dotyczy szczególnie grupy osób powyżej 65. roku życia. W 1997 r. wśród 5,8 miliardów ludzi było ich 460 milionów. W 2020 r. będzie ich już 690 milionów (World Health Report, WHO, Geneva, 1998). Szczególnie zwiększa się warstwa ludności powyżej 75. roku życia.
Odsetek tej szczególnej populacji w niektórych krajach przedstawia tabela 1 (Rocznik ONZ).
Tabela 1. Liczba osób w wieku powyżej 75 lat w odsetkach ogólnej populacji w 5 wybranych krajach Europy w 1996 i 2025 r.
| Kraj | Rok | |
| 1996 | 2025 | |
| Liczba osób w wieku powyżej 75 lat jako odsetek ogólnej populacji | ||
| Grecja | 5,8 | 12,0 |
| Francja | 6,5 | 11,4 |
| Niemcy | 6,4 | 11,0 |
| Szwecja | 8,5 | 11,6 |
| Włochy | 6,7 | 12,9 |
Liczbę osób powyżej 65. roku życia w Polsce w 2000 r. i prognozowaną na 2020 r. podano w tabeli 2. (GUS – Rocznik demograficzny, 1998, W-wa).
Tabela 2. Liczba osób powyżej 65. roku życia w podziale według płci w roku 2000 i w roku 2020 (prognoza) w Polsce.
| Rok | Mężczyźni | Kobiety |
| Liczba osób w wieku powyżej 65. roku życia | ||
| 2000 | w tysiącach | |
| 1784,2 | 2897,4 | |
| odsetek ogólnej populacji | ||
| 9,45 | 14,50 | |
| 2020 | w tysiącach | |
| 2660,6 | 3829,3 | |
| odsetek ogólnej populacji | ||
| 13,42 | 18,35 | |
b. Proces starzenia się ma znaczenie diabetogenne. Patofizjologiczne mechanizmy tej tendencji są złożone i obejmują wiele ogniw regulacji metabolizmu. Dodatkowo w wieku starszym coraz większego znaczenia nabierają wpływy środowiskowe związane ze stylem życia i dodatkową chorobowością (3, 7).
Zestawiając okoliczności przedstawione powyżej (a i b
To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.