Intensyfikacja diagnostyki i leczenia cukrzycy w starszym wieku: korelacja między jakością leczenia i jakością życia

© Borgis - Nowa Medycyna 6/2000

Jan Tatoń, Małgorzata Bernas, Paweł Luźniak, Anna Czech

Przesłanki problemowe

Cukrzyca u osób w wieku powyżej 65 roku życia jest indywidualnym i społecznym zagrożeniem życia i zdrowia o wielowątkowym medyczno-społecznym charakterze. Jego zwalczanie wymaga więc interdyscyplinarnego i zespołowego podejścia.

Współistnienie cukrzycy ze zmianami w czynności i strukturze narządów i tkanek powodowanymi przez proces starzenia się, skojarzenie tych stanów u tej samej osoby i w tym samym czasie z innymi, przewlekłymi chorobami oraz związane z tym trudności medyczne, a także szczególne względy społeczne i organizacyjne, tworzą specyfikę tego problemu. Jest on często niedoceniany lub ujmowany powierzchownie a niekiedy wręcz obłudnie – bez odpowiedniego wykorzystania wielu bardziej intensywnych, nowych możliwości diagnostycznych, zapobiegawczych, leczniczych i rehabilitacyjnych (3, 15, 18).
Skala epidemiologiczna
Wskaźnik chorobowości z powodu cukrzycy w grupie osób powyżej 65 r. życia wynosi 8,6% a z powodu upośledzenia tolerancji glukozy 14,2% (badania własne populacji Warszawy), Są to wielkości wskaźników, w przybliżeniu 2 razy większe aniżeli spotykane w ogólnej populacji. Znaczne zwiększenie występowania cukrzycy u osób w starszym wieku jest zjawiskiem typowym dla wszystkich kontynentów i wszystkich grup etnicznych (3).
Jakie są przyczyny tak znacznej chorobowości z powodu cukrzycy u osób powyżej 65. roku życia?
Lista tych przyczyn jest następująca:
a. Zwiększanie się populacji świata jest coraz szybsze, przyspieszenie to dotyczy szczególnie grupy osób powyżej 65. roku życia. W 1997 r. wśród 5,8 miliardów ludzi było ich 460 milionów. W 2020 r. będzie ich już 690 milionów (World Health Report, WHO, Geneva, 1998). Szczególnie zwiększa się warstwa ludności powyżej 75. roku życia.
Odsetek tej szczególnej populacji w niektórych krajach przedstawia tabela 1 (Rocznik ONZ).
Tabela 1. Liczba osób w wieku powyżej 75 lat w odsetkach ogólnej populacji w 5 wybranych krajach Europy w 1996 i 2025 r.
KrajRok
19962025
Liczba osób w wieku powyżej 75 lat jako odsetek ogólnej populacji
Grecja5,812,0
Francja6,511,4
Niemcy6,411,0
Szwecja8,511,6
Włochy6,712,9
Liczbę osób powyżej 65. roku życia w Polsce w 2000 r. i prognozowaną na 2020 r. podano w tabeli 2. (GUS – Rocznik demograficzny, 1998, W-wa).
Tabela 2. Liczba osób powyżej 65. roku życia w podziale według płci w roku 2000 i w roku 2020 (prognoza) w Polsce.
RokMężczyźniKobiety
Liczba osób w wieku powyżej 65. roku życia
2000w tysiącach
1784,22897,4
odsetek ogólnej populacji
9,4514,50
2020w tysiącach
2660,63829,3
odsetek ogólnej populacji
13,4218,35
b. Proces starzenia się ma znaczenie diabetogenne. Patofizjologiczne mechanizmy tej tendencji są złożone i obejmują wiele ogniw regulacji metabolizmu. Dodatkowo w wieku starszym coraz większego znaczenia nabierają wpływy środowiskowe związane ze stylem życia i dodatkową chorobowością (3, 7).
Zestawiając okoliczności przedstawione powyżej (a i b

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.