Dzieje dermatologii lubelskiej

10 lutego 1945 r. w Lublinie zostaje powołana do życia Klinika Chorób Skórnych i Wenerycznych w ramach Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Pierwszym mianowanym kierownikiem Kliniki został płk dr med. Czesław Ryll-Nardzewski.

Klinika mieści się w zabytkowym budynku, w którym od 165 lat nieprzerwanie są leczeni chorzy.

Teren dawnego szpitala św. Józefa stanowił własność Lubomirskich. W 1818 r. wraz z pałacem i ogrodem został sprzedany przez Rozalię z Lubomirskich Rzewuską za 1000 dukatów Annie z Reynbergów Władychowej. Od niej Rada Opiekuńcza Instytutów Dobroczynnych nabyła tę nieruchomość za 34 000 złotych i założyła tutaj szpital dla chorych wenerycznie. W 1835 r. dzięki staraniom ówczesnego naczelnika wojennego Józefa Hurko szpital został ulepszony i otrzymał imię swego protektora. Szpital liczył wówczas 60 łóżek. W tymże roku została powołana Rada Gospodarcza Szpitala. Kolejno lekarzami szpitala byli: Tadeusz Wieniawski (ojciec skrzypka Henryka), Michał Jankowski, Maurycy Ciechomski.

W 1887 r. naczelnym lekarzem zostaje dr. med. Kazimierz Jaczewski – wielki społecznik, lekarz z powołania, człowiek o wielkiej kulturze i wiedzy, który stworzył nowoczesną placówkę usługową na swoim terenie, interesując się żywo najnowszymi zdobyczami nauki.

W 1907 r. został zainstalowany w szpitalu św. Józefa pierwszy w Lublinie aparat rentgenowski. Istniało tam już małe laboratorium i gabinet fizykolecznictwa.

W połowie lat dwudziestych, z inicjatywy dr. Jaczewskiego został zorganizowany Związek Międzykomunalny dla utrzymania szpitala św. Józefa, który odtąd staje się własnością Związku. Rozpoczyna się okres szybkiego rozwoju szpitala. Po przeprowadzeniu gruntownych remontów i adaptacji szpital ma dwa oddziały liczące razem 70 łóżek, bezpłatną przychodnię dla niezamożnej ludności, aptekę, pracownię analityczno-bakteriologiczną i histopatologiczną, bibliotekę naukową stale uzupełnianą nowymi wydawnictwami i czasopismami, gabinety: radioterapeutyczny, fizykoterapeutyczny oraz urządzone w ogrodzie solarium i małą zwierzętarnię.

Szpital św. Józefa był w tym czasie jedynym zakładem dla leczenia chorób wenerycznych i skórnych w województwie lubelskim. Pracowali tutaj dr Euzebiusz Rachalewski, dr Zygmunt Kozłowski, dr Kazimierz Jaczewski, dr Edward Kowalski, dr Jadwiga Olecka. Zespół lekarzy prowadził prace naukowo-badawcze z zakresu chorób społecznych: gruźlicy skóry, grzybicy, chorób wenerycznych.

W marcu 1934 r. umiera dr Jaczewski, pozostawiając po sobie wdzięczną pamięć wśród pracowników i mieszkańców miasta Lublina.

W 1935 r. szpital obchodził stuletnią rocznicę swego istnienia połączoną z uroczystym odsłonięciem tablicy pamiątkowej ku czci wieloletniego dyrektora (1887-1934).

W uznaniu zasług dr. med. Kazimierza Jaczewskiego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie nazwało jego imieniem ulicę, przy której powstał Państwowy Szpital Kliniczny nr 4.

Po śmierci dr. Jaczewskiego kierownictwo szpitala objął najbliższy jego współpracownik, długoletni ordynator dr med. Zygmunt Kozłowski. Nie zmienia się zasadniczy kierunek działalności szpitala. Zajmowano się przede wszystkim leczeniem kiły i rzeżączki. Otwarto własną pracownię wassermanowską i podjęto badania wielospecjalistyczne pacjentów chorych na kiłę.

Od 1 września 1939 r. szpital przez okres dwóch miesięcy staje się oddziałem chirurgicznym dla lekko rannych ofiar bombardowania.

Wiosną 1944 r. na zarządzenie władz niemieckich szpital zostaje ewakuowany do Leśnej Podlaskiej. Budynki szpitala zamieniono na koszary wojskowe.

Dnia 23 lipca 1944 r., nazajutrz po wyzwoleniu Lublina, dyrektor szpitala wraz z pozostałymi na miejscu pracownikami zajął się uporządkowaniem zdemolowanych wnętrz i zorganizowaniem możliwych warunków do podjęcia pracy usługowej. Wkrótce powrócił z Leśnej Podlaskiej pozostały personel. W czasie tej ewakuacji zaginął prawie cały majątek ruchomy szpitala.

W grudniu 1944 r. budynki przy ul. Radziwiłłowskiej 11 zajmuje szpital wojskowy. Szpital św. Józefa zostaje przeniesiony do kilku sal szpitala miejskiego. W czerwcu 1945 r. powraca wreszcie do swojej własnej siedziby, obejmując pomieszczenia wymagające remontu. Dzięki wysiłkom dyrektora Kozłowskiego i całego zespołu pracowników oraz ofiarnej ich pracy i pomocy materialnej Wojewódzkiego Wydziału Zdrowia, w stosunkowo krótkim czasie, prawie nie przerywając działalności pracy szpitala, zdołano przeprowadzić konieczne remonty i zaopatrzyć sale chorych, gabinety zabiegowe i zaplecze gospodarcze w niezbędny sprzęt.

W tym czasie przestał istnieć Związek Międzykomunalny dla utrzymania szpitala św. Józefa, a opiekę nad szpitalem przejął Wojewódzki Wydział Zdrowia.

8 listopada 1945 r. dyrektorem szpitala została mianowana dr med. Jadwiga Olecka, która pozostała na tym stanowisku do czerwca 1950 r.

W październiku 1945 r. kierownictwo szpitala oddało część sal do dyspozycji Kliniki Dermatologicznej, a w listopadzie tegoż roku dr Jadwiga Olecka przekazała Klinice wszystkie sale, gabinety i pracownie. W czerwcu 1950 r. szpital św. Józefa wraz z Kliniką Dermatologiczną wszedł w skład nowo utworzonego Państwowego Szpitala Klinicznego Nr 1.

Personel Kliniki w roku akademickim 1944/45 składał się z następujących osób: Kierownik Kliniki: dr med. płk Czesław Ryll-Nardzewski, adiunkt: dr Wacław Arasimowicz, starszy asystent:

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.